Đọc và chia sẻ

“Người đàn bà bước vào đêm”

(Ngày đăng: 10/6/2018 17:13)

     Tác giả Nguyễn Thanh Huyền giới thiệu tập thơ “Người đàn bà bước vào đêm” của Nguyễn Thị Ngọc Mai; Nxb. Hội Nhà văn, năm 2017


 THƠ VÀ NGƯỜI ĐÀN BÀ TRONG THƠ NHƯ BÔNG HOA “TRỞ DẠ” NỞ ĐÊM THƠM NGÁT

Khác với vẻ đẹp thơ đầy ẩn dụ, vẻ đẹp nữ tính đằm thắm  duyên thầm, cái duyên “lặn vào trong”, kín đáo, mang dáng dấp chiếc áo “tứ thân, yếm đỏ” “phập phồng bùa mê tưởng tượng” của tập thơ đầu tay có tên “Duyên quê” thì người con tinh thần thứ hai “phổng phao” mang vẻ đẹp cách tân, tân tiến và phá cách có chọn lọc. Vẻ đẹp của cái duyên “nổi” cuốn hút, mạnh bạo có chiều hướng “bản năng” mặc nhiên, hồn nhiên bộc giác và “bung lụa”.  Tôi đang nói đến tập thơ có tựa đề đầy ẩn ý, nhiều ma lực, đa chiều tưởng tượng, có sức lôi cuốn,  một tập thơ như bông hoa nở đêm thơm ngát. Tập thơ  “Người đàn bà bước vào đêm” của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Mai.

Diễn tả yếu tố “sex”, cách “làm tình”, cách “mơn tình” trong thơ có rất nhiều. Xưa kia hoàng tử thơ ca tình Xuân Diệu là bậc thầy “múa bút”  trong “cõi hoan lạc” đầy “ma thuật” “chật níc” nghệ thuật đó, đã “hô biến”, có rất nhiều bài thơ hay mang vẻ đẹp “cõi tiên” nơi trần tục. “ Người đàn bà bước vào đêm” của Nguyễn Thị Ngọc Mai có “bóng dáng” chiếc áo “ngủ đêm” nhưng đã bị “tàng hình”, và “cắt đoạn”… chính vẻ đẹp  của “nghệ thuật làm tình” bị tàng hình, cắt đoạn lên tác phẩm mang lại sự tưởng tượng cao nhất, sự cuốn hút đỉnh điểm nhất, để vẻ đẹp “niêm yết” đó không còn giới hạn của một chuẩn mức “đóng đinh” nào, vẻ đẹp đó tăng tiến, giăng mắc, giăng phủ, quyến rũ, bung tỏa như loài hoa “trở dạ” nở đêm

Người đàn bà bước vào đêm

Cả không gian như tấm rèm kì diệu

Gọi mời

Thúc giục

 

Gió thì thào ve vuốt

Mây nâng bước

Con tim bỗng ngẩn ngơ

Thèn thẹn

Bàn tay lúng túng

Vắt ngang lưng

… “Chân lý là cái lý có chân”, hay “phí lý nằm trong điều có lý” đều là những nhận định hoàn toàn đúng ở những chừng mực trong những hoạt cảnh, tình huống cụ thể, nhất định. Chẳng ai khi “yêu” lại mở mắt “thao láo” cả. Khi “yêu” “nhắm mắt”, ta lại “nhìn thấy” rõ nhất, thật nhất và cảm nhận được cái “rung tần” sát nhất… Vâng, khi “yêu” có thể  làm được những điều “phi lý  mà lại có lý” nhất. Khi “yêu” những “chân lý” mang tính “bất di, bất dịch” sẽ bị yểm bùa “cải tử, hoàn sinh, biến hóa và khắc nhập đến ma mị” có sức mạnh thần hóa siêu nhiên “biết đi”, biết thể hiện mình trên cái định mức “bazem” thước đo chuẩn hóa cũ kĩ để mang lại kết quả hoàn hảo nhất, viên mãn nhất, hài lòng nhất, dù bản chất sự vật hiện tượng mà khách thể ở ngoài nhìn thấy khi định lượng, định sàn chuẩn hóa thì vẫn ở dưới tầng của chữ “nhãn mãn”… nhưng “cái đẹp” thường thì không có thước đo nào gọi là “tiêu chuẩn, chuẩn mực” cả, bởi nó đẹp trong mắt người này lại xấu trong mắt người khác, và ngược lại…

Bước đêm thật lạ lùng!

Phía sau tấm mành

Chỉ có chuyện chúng mình

Cùng lên tiếng

Gọi về hai chữ “thăng hoa”

 

Bước đêm

Say dạo bản tình ca

Quyện hai ta

Đam mê nở hoa hồng thắm…

 

Người đàn bà bước vào đêm

Tình ngân ngấn… (trong bài thơ trùng với tên với tập thơ: Người đàn bà bước vào đêm )

… Những bí ẩn phía sau của “ Người đàn bà bước vào đêm” dần hé lộ, sáng tỏ. Bước vào đêm để nhìn, để cảm nhận thấy rõ nhất của “gió ve vuốt, mây nâng bước, bàn tay lúng túng”. Bước vào đêm để con mắt giác quan “thần thánh” tỉnh giấc, để những cảm nhận hứng đọng thật nhất của những “lạ lùng, kì diệu”, của sự thúc giục bản ngã và những điều “cần và muốn” nhất mà khi đêm về được “lộ liễu, tơ hơ, trần trụi” nhất không phải thẹn, phải sợ ai “nhòm ngó, chê trách, cợt nhả, bóng gió”. Bước vào đêm để ta nhìn thấy mình rõ nhất, thật nhất và ta được ngào ngạt, đắm đuối, si mê nhất, ta như một người hoàn toàn khác, một sự bức phá, thụ hưởng đạt đến đỉnh điểm của “ngưỡng”, của tình huống giao thoa, mà nói quá là của những điều “được, mất”, trong “trở dạ” của khế ước “cho và nhận” … hóa ra, “đêm không phải là sự tĩnh lặng, mịt mù, tối tăm”, cái phạm trù ánh sáng sinh động mà người trong cuộc nhìn thấy rõ nhất lại vào ban đêm...

… Thế giới của các loài hoa nở đêm như  Anh Thảo, Dạ Lý Hương, Xương Rồng Khế… những loài hoa phát tiết, khoe vẻ đẹp thanh nhã hay phồn thực, ngồn ngộn sắc hương lại vào ban đêm. Chỉ có ban đêm vẻ đẹp căng tràn, nẩy nở hương sắc mới đạt được mức “max” nhất, đẹp nhất, gợi nhất, cuốn hút nhất và sự “vật lộn, trở dạ” của hoa cũng trăn trở, thơm sắc như cái tình khi trỗi dậy. Tại sao Tôi nói “hoa trở dạ”, từ “trở dạ” dùng cho người phụ nữ trong quá trình sinh nở, “trở dạ” thành công là vẻ đẹp của “tử bước ra sinh”, “trở dạ” khai ý là từ “cửa mả bước vào cửa nhà”. Còn “hoa trở dạ” nhằm ý “hoa” tịnh tiến phát tiết, rộ hương nhất của quá trình sinh tồn để bung nở ngào ngạt nhất, vẻ đẹp hương sắc nhất … Người đàn bà trong “Người đàn bà bước vào đêm” cũng giống như loài hoa nở đêm ấy… đầy khát khao, sức sống phồn thực, hừng hực căng tràn, bức phá, “bùng nổ” trước những “mơn ru” của cảnh sắc, của cái “nền” đầy “men, nhựa”, đầy xúc tác cho những “thăng hoa”. Chữ “thăng hoa” trong câu “Gọi về hai chữ thăng hoa” thật “trần truồng” trong “ám thị” dụ ý. Rất “thơ” trong cách hành văn câu chữ … nhưng trên hết ở đó  “cái tôi” của nhân vật trữ tình đã được “giải phóng”, đã được là chính mình nhất như những bông hoa mang vẻ đẹp cá tính, ăp ắp xuân tươi rực rỡ… và cũng chính sự “thăng hoa” của tình đời, tình người, độ chín trong sử dụng ngôn ngữ  khi dùng các từ rất “nặng”, rất “trọng lượng” về độ miêu tả, biểu đạt nên ngôn ngữ thơ cũng được “thăng hoa” như chủ thể tình đời, tình người vậy… thế Tôi mới bảo “ THƠ VÀ NGƯỜI ĐÀN BÀ TRONG THƠ NHƯ BÔNG HOA “TRỞ DẠ” NỞ ĐÊM THƠM NGÁT”.

… Một tập thơ thành công là nhờ trong tập thơ có những bài thơ thành công. Trong những bài thơ thành công thì phải có những câu thơ thành công, những câu thơ đó không những hoàn thành “sứ mệnh” diễn đạt về nội dung, “ngậm và phả quang” đủ sắc lóng lánh của nghệ thuật dựng hình, “phỏng phát” vang  thứ âm thanh từ “nội tạng” ngôn ngữ… mà tập thơ muốn có sức sống “ám ảnh” trường tồn trong cảm nhận, nhận thức, tâm trí của độc giả thì tập thơ đó phải “cá tính”, phải có những “nổi trội” hơn người ( Tôi sẽ không phân tích thêm, phân tích sâu cái nổi trội theo xu hướng tốt hay xấu trong giới “nghiện ngôn ngữ” )… Trở lại với tập thơ “Người đàn bà bước vào đêm của nữ thi sĩ Nguyễn Thị Ngọc Mai ta thấy tập thơ đã có những bài thơ thành công và có những câu thơ rất gợi, đa nghĩa về “thanh và hình”:  “ Hạt xuân tách mầm vươn tình mẩy”  trong bài “Em đang nghe tình xuân”.

Hay: “Mọng buồng cau đỏ dáng chiều

 Hẹn ngày trao gửi những điều tâm giao” trong bài “Chiều quê”. 

… Trong tập thơ “Người đàn bà bước vào đêm” ta thấy những câu thơ neo đậu, có lẽ đã đạt được đỉnh “thần thái cảm xúc” của tác giả như ‘Xuân cười xõa nắng thanh tân”  trong bài “Xuân”.

“Dòng thơ cuộn nhàu con chữ” trong bài “Thơ tình về nơi ấy”.

“ Tiếng lòng chợt vỡ làm đôi.

Nửa rơi đáy bề nửa rơi lưng trời” trong bài “Tiếng lòng”

 “Vít mây lùa gió vào thơ” trong bài “Tiếng yêu vần vũ”.

 Hay: bài “Chênh chao” tác giả viết

Vành hanh vạt nắng chiều buông

Hắt hiu cánh gió lỡ đường víu đâu

Lửng lơ mây thả áng sầu

… Cánh chim chao chát trở mình”

… Nhà văn Hoa kỳ William Arthur Ward đã từng nói: Yêu không chỉ là một danh từ, nó là một động từ; nó không chỉ là cảm xúc, nó là quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ, hy sinh. Còn theo Tôi “Yêu” là gốc rễ, cội nguồn cho những mới mẻ chiều hướng tốt hơn, vậy tại sao không yêu, yêu theo nghĩa đen và yêu theo nhiều nghĩa?!... “Người đàn bà bước vào đêm” của Nguyễn Thị Ngọc Mai đã trả lời “cởi mở” cho câu nói của Tôi chăng?!

Đêm nay ta hãy bước vào nhau

Thoa dịu cô đơn đẩy muộn sầu

Thắp lửa đôi tim bừng nhiệt huyết

Nâng giấc mơ đời ngát đêm thâu

 

Đêm nay ta hãy bước vào nhau

Sóng sánh lời yêu vạn sắc màu

Mình cùng đắm hồn trong mắt ấy

Trăng môi hò hẹn tình thẳm sâu ( trong bài Đêm nay ta hãy bước vào nhau )

 

Hay trong bài “Tình đêm” tác giả viết

Đêm

Đôi môi anh tìm bờ môi em

Đặt lên nụ hôn khát cháy

Vồn vã

Đắm say

Cuồng quay

Thả thuyền tình trôi xa

 

Đêm

Vần vũ với trăng tà

Trèo lên non bồng suối lạ

Hái trọn trái ngọt

Mân mê

 

Đêm

Ta cạn đêm

Giọt tình vàng

Dịu êm

Dịu êm…

 

… Đúng vậy, mảng đề tài tình yêu trong thi ca là mảng đề tài mang tính phổ diện nhất. được “đào sâu, bới rộng” nhất. Và cũng đi vào lòng độc giả nhanh, dễ hấp thụ nhất. Nguyễn Thị Ngọc Mai rất khéo léo và tinh ý khi chuyển hóa những thông điệp có tính chất “nhạy cảm” trên bề diện của ngôn phong giản dị, gần gũi. Chính sự “bắt mạch” chuẩn này mà những bài thơ mang sắc thái tình cảm nam nữ  đó được độc giả chân thành đón nhận

… Tập thơ “Người đàn bà bước vào đêm” còn cho độc giả thấy được một “chân lý đàn bà” … dù có nổi loạn, phá cách đến đâu thì không chỉ riêng “Người đàn bà” trong tập thơ mà bất kể “Người đàn bà nào” khác cũng mong “Ước”, cũng  khao khát, “ Thổn thức” được yêu thương, được chiều chuộng, được sẻ chia qua những “Chênh chao”, “Giận hờn”, “Em rất sợ” và được vỗ về  để có những hạnh phúc… rồi tất cả những sóng gió nổi chìm, người đàn bà đó chỉ muốn “Ta có nhau”… đây là dụ ý nhân văn của tập thơ mà tác giả muốn biểu đạt chăng?!

Trong tập thơ còn có một số bài viết về quê hương, về hoài niệm xưa cũ bằng nối viết tả thực trên cái phông nền thiên nhiên cảnh vật chất phác và rất hữu tình.

Thơ Nguyễn Thị Ngọc Mai giản dị, chân thành hội tụ và làm sáng ngời vẻ đẹp của chữ yêu: biết yêu và muốn được yêu. Biết trân trọng, định hướng, gợi ý nhằm khuyên nhủ nhân văn, nhân đạo cho tình đời, tình người… hãy yêu thương, “có nhau” khi còn có thể!... Bên cạnh những ưu điểm nổi trội của tập thơ thì “vác kính hiểm vi” để “soi”: Ta thấy có một  lỗi nhỏ, có thể đây là một lỗi văn bản, nhưng nên sửa và tránh:  không sử dụng lặp  từ  nhiều lần ví dụ từ “Oằn oãi” trong bài Đêm, “oằn oãi” trong bài Thơ tình về nơi ấy.

Với sự sáng tạo không ngừng nghỉ, luôn dồi dào căng tràn nhiệt huyết. Thi sĩ Nguyễn Thị Ngọc Mai luôn tìm tòi, thử sức phát triển mạnh về các thể thơ Lục bát, Tự do, Tự sự… Tôi rất tin sự thành công không chỉ “chín mùi” mà sẽ rất hương sắc ở những tập thơ sau của tác giả. Để những người con tinh thần kế tiếp sẽ viên mãn, hương sắc hơn sự “ TRỞ DẠ CỦA HOA VÀ NGƯỜI ĐÀN BÀ”  trong tập thơ “Người đàn bà bước vào đêm” nàu… Tôi mong và tin là vậy!

                                                                                      Hà Nội, 6/6/2018

                                                                                      Nguyễn Thanh Huyền

 

 

 

Tác giả bài viết: Nguyễn Thanh Huyền

 

Bản quyền website thuộc về Công ty TÁC PHẨM MỚI.

Website đang làm thủ tục cấp phép, điều hành phi lợi nhuận bởi các tình nguyện viên.