Đọc và chia sẻ

Đọc GIẢ TƯỞNG, tập thơ của Vũ Ngọc Cầm

(Ngày đăng: 6/9/2018 20:32)

     Thơ in trên báo, in chung với bạn bè khá nhiều rồi, nhưng đến “GIẢ TƯỞNG” (NXB Văn học 2018) - tập thơ đầu tiên Vũ Ngọc Cầm trình làng với đúng cương vị là một Nhà Thơ. Đọc đi đọc lại 60 bài thơ in xinh xắn, trong đó có 2 bài “Nghe câu quan họ” và “Bâng khuâng giữa hội sân đình” đã được phổ nhạc, tôi cảm thấy tập thơ khá mỏng này không nhẹ chút nào.


 

Sức nặng của tập thơ được tạo nên không chỉ bởi không gian thơ phản ánh suốt dặm dài quê hương đất nước, thời gian thơ có từ những năm 70 và 80 của thế kỷ XX cho đến ngày nay, nội dung thơ hàm chứa nhiều bình diện cuộc sống tinh thần của con người và xã hội, nhưng điều chính yếu là nó được tạo nên bởi vấn đề thơ phản ánh cùng những nỗi trăn trở nghĩ suy của nhà thơ họ Vũ này.

Từng trải qua đời học trò rồi đứng trên bục giảng mới có được cái cảm giác độc đáo mà ghi lại :

                                Lớp học như rộng thêm

                                Thầy trò bỗng xa lạ

                                 Cả phấn trắng bảng đen

                                Cũng trắng quá, đen quá

                                                         ( Trước lúc đọc đề thi)

 Và :

                            Bạn bè em đứa gần, đứa xa

                            Có người ra đi không bao giờ trở lại

                             Nhưng điểm hẹn thì vẫn còn mãi mãi

                             Là mùa xuân tụ hội ở  bên thầy”

                                                               (Thăm thầy giáo cũ).

Vậy mà cách đây 11 năm, trước sự vô cảm vô trách trách nhiệm của những người “có quyền phán xử”, người thầy giáo ấy đã phải cay đắng thốt lên:

                               Thôi đành buông số phận

                               Cho con tạo xoay vần

                                Thôi đừng làm kẻ sĩ

                                Cho cuộc đời đạp chân !

                                                        ( Thôi đành...viết năm 2007).

Tâm trạng này của người trong cuộc, giúp ta thêm hiểu tình trạng hiện nay của nền giáo dục nước nhà... Cũng với tâm trạng của một kẻ sĩ bất cơ, thi nhân gặp  em bé không mẹ không cha đi bán bánh mỳ trong một đêm đông “ mưa gió não nề” đã không cầm nổi lòng mình :

                               Cháu nhìn chú run rẩy thẫn thờ

                               Chú gạt lệ quay đi, cháu ơi có hiểu:

                               Cháu thiếu tiền nên đói cơm rách áo

                               Chú thiếu bầu trời sưởi ấm trẻ mồ côi...

                                                                      (Tiếng rao đêm).

Tôi tâm đắc với Vũ Ngọc Cầm ở điều này :

                           Bao người gian dối với tình

                    Đố ai dối được chính mình trong thơ

Đúng vậy, anh có thể thớ lợ làm hàng ở đâu đó chứ không thể thớ lợ làm hàng ở trong thơ. Người đọc vốn tinh tường, ngày nay càng rất tinh tường. Nếu không có thực Tâm, thực Tài thì ý thơ cạn cợt, câu chữ nhẹ bông, khô đét, đọc lên cảm hóa được ai? Vũ Ngọc Cầm hiểu rằng không thể vay hương mượn sắc ai đó làm đẹp cho mình. Chỉ những

                               Ai đã đi qua những thăng trầm

                               Đã đau ứa máu ở trong tim

                               Đã cười tan nát đôi dòng lệ

                               Mới hiểu lòng ai giữa nổi chìm...

                                                                   ( Làm chính tôi) 

 mới phân biệt được đúng sai trong thời cuộc đảo điên “Lộng giả thành chân”, khi mà những bông hoa giả cho rằng mình thật hơn hoa thật và dương dương tự đắc: “Ta ngự cả trên những ban thờ khói nhang bất tận/ Ta không mau tàn, vĩnh viễn với thời gian”.  Trong bài thơ “Nhìn từ xa...Tổ quốc” (NXB Trẻ 1989)  thi sĩ nổi tiếng  Nguyễn Duy từng đau đớn viết : “Xứ sở thật thà/ sao thật lắm thứ điếm/ Điếm biệt thự- điếm chợ- điếm vườn/ Điếm cấp thấp bán trôn nuôi miệng/ điếm cấp cao bán miệng nuôi trôn/ Vật giá tăng/ vì hạ giá linh hồn”.

 Dẫu vậy, may mắn thay trong hoàn cảnh đó, Vũ Ngọc Cầm vẫn thấy:

                                    Góc vườn đầy ắp tiếng chim

                               Đóa trà my vẫn âm thầm nhả hương

                                     Ơ kìa có một giọt sương

                          Quặn mình đau nỗi đoạn trường khai hoa!

                                                                                    (bài Giả tưởng).

 Đây là một trong những bài thơ hay, chứa đựng một tứ thơ sâu lắng tâm tư của tác giả. Có thể vì thế mà anh lấy tên bài này làm tên cho cả tập thơ chăng ?!

Tôi không biết ngoài đời thế nào, nhưng thấy trong thơ Vũ Ngọc Cầm là người rất đa tình. Có đến hơn 30 % số bài thơ trong tập anh viết về tình yêu hoặc đứng trong bầu khí quyển của tình yêu để thể hiện lòng mình. Nào là Hoài niệm với:

                                        

                                    Người sao nỡ vội xa nhau

                             Hoàng hôn buông tím, nhói đau vai mềm

 rồi Chợ chiều với:

                                        Sông trôi, sóng có vô tình

                            Quên ngày, quên tháng, quên mình, quên ta?

 đến  Mùa hạ chia ly trong cái cảnh:

                             Em cố lạnh lùng vô cảm tựa cỏ cây

                             Nhưng đôi mắt đằm thắm kia không sao giấu nổi

                             Anh đọc được trong đôi mắt ấy

                             Có một tình yêu dội sóng xô bờ .

Và  còn nhiều nữa Vũ Ngọc Cầm nói lên tình yêu, nói về tình yêu say sưa đằm thắm...Nhưng dẫu nói bao nhiêu về chân trời góc biển, đâu đâu của tình yêu cũng  là nói cho người, chia sẻ với người, cuối cùng vẫn đọng lại trong mình . Đó là bài Biển của tôi  :

                                   Mỗi khi đau khổ

                                   Tôi lại tìm về với biển của tôi

                                   Biển mênh mông lượng thứ giữa đời

                                   ......

                                   Thế mà có đôi lần dông bão

                                   Biển nổi cơn sóng gió dữ dằn

                                   Thuyền ngả nghiêng- bát đũa xô,

                                    Một thoáng

                                    Biển của tôi hết giận lại thương...

Trên cánh đồng thơ bất tận hôm nay, tôi thấy Vũ Ngọc Cầm đang tạo dựng chỗ đứng của mình. Tôi mong và tin anh sẽ có một vị trí xứng đáng trong làng thơ Việt, bởi anh đã tìm thấy trong thơ cứu cánh của mình . Trong bài Có và Không anh đã viết:

                                    Những gì không nói được

                                    Thì gửi vào tứ thơ

                                    Những điều không ước được

                                    Thì gửi vào trong mơ...

Tôi nghĩ:  Vấn đề của những  người làm thơ hôm nay cũng giống vấn đề của Cụ Tam nguyên Yên Đổ - Nguyễn Khuyến đã nói cách đây hơn thế kỷ :

                              Nghĩ lắm lúc câu thơ muốn viết

                               Viết đưa ai,  ai biết mà đưa?...

                                                                         

                                                                             Linh Đàm, Hà Nội 3/9/2018

                                                                                              P.V.M

Tác giả bài viết: Phạm Văn Mầu

 

Bản quyền website thuộc về Công ty TÁC PHẨM MỚI.

Website đang làm thủ tục cấp phép, điều hành phi lợi nhuận bởi các tình nguyện viên.