Truyện Kiều: Từ văn học tới điện ảnh – một phương thức diễn dịch nghệ thuật đầy thử thách

Tham luận Hội thảo Quốc tế: "Đại thi hào dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Du: Di sản và các giá trị xuyên thời đại" do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức tại Hà Nội ngày 8-8/2015 của Mai An Nguyễn Anh Tuấn (Đạo diễn điện ảnh, nhà báo)

1. Đối với một tác phẩm kinh điển lớn của văn học dân tộc như Truyện Kiều, các phương thức diễn dịch nghệ thuật tất yếu sẽ phải nảy sinh (Âm nhạc, Hội họa, Điêu khắc, Sân khấu, Điện ảnh, v.v). Đó cũng là điều đã xảy ra đối với nhiều tác phẩm văn học lớn của thế giới (Các vở kịch của Shakespeare, các tiểu thuyết của Stendhal, Dostoievski, Liev Tolstoi, v.v.). Riêng việc "diễn dịch" bằng điện ảnh là gây nhiều tranh cãi và thu hút sự quan tâm lớn nhất, bởi quy mô thực hiện và sức ảnh hưởng sâu rộng trực tiếp đến xã hội, như nhà điện ảnh học nổi tiếng người Pháp G. Sadoul đã khẳng định: "Điện ảnh là quan trọng nhất trong các nghệ thuật, đồng thời cũng là phổ cập nhất."1 Điện ảnh ngay từ thời thơ ấu đã mau chóng tìm đến văn học và kịch mục sân khấu, các nhà sản xuất phim đã đặt hàng các nhà văn lớn nhất của Pháp viết kịch bản phim hoặc mua bản quyền tác phẩm của họ. Điện ảnh kể từ khi xuất hiện phim nói tới nay đã để lại biết bao kinh nghiệm xương máu trong việc chuyển thể tác phẩm văn học; và một Giải thưởng danh giá đối với những người làm phim nhiều quốc gia như của Viện Hàn lâm Khoa học Điện ảnh Hoa Kỳ đã dành riêng một giải Oscar cho phim chuyển thể từ tác phẩm văn học gốc! (Ví dụ gần nhất: các phim The Social network -2011, The Descendants -2012, Argo -2013, 12 Years a slave -2014, The Imitation game -2015).
Trở lại Truyện Kiều, ta thấy, những trăn trở về ý nghĩa đời người, các nhân vật, các tình huống số phận, các chi tiết đời sống, với thiên tài của Nguyễn Du đã hiện lên thực sinh động, rõ nét. Nhưng đặc trưng của thể loại truyện thơ Nôm, cùng thủ pháp ước lệ của mỹ học phương Đông cổ, đã là những thử thách không nhỏ và đồng thời cũng là khoảng trống lý tưởng cho các thế hệ đời sau sáng tạo, bù đắp, thông qua những sự "diễn dịch"nghệ thuật quanh Truyện Kiều.
Xin điểm qua các sự "diễn dịch" này - cả nghệ thuật bác học lẫn nghệ thuật dân gian. Chúng rất có ý nghĩa đối với điện ảnh với tư cách là một công nghệ & nghệ thuật tổng hợp.
Trong âm nhạc, từ lâu nay, hát ả đào đã mượn những câu thơ Kiều để diễn tả nhân tình thế thái. Thời hiện đại, Phạm Duy đã dành nhiều sức lực làm Kiều Ca, minh họa Truyện Kiều bằng âm nhạc. (Nhà sử học Dương Trung Quốc đã tổ chức một diễn đàn cho trí thức Hà Nội nghe Phạm Duy nói, hát Kiều Ca). Nhạc sĩ Vũ Ân Khoa cũng viết về Kiều Ca. Cách đây không lâu, nhạc sĩ Vũ Đình Ân ở Tp. HCM đã xây dựng bản giao hưởng hợp xướng lớn về Truyện Kiều... Chị Nguyễn Hồng Oanh, người Hà Tĩnh, hội viên Hội Kiều học Việt Nam tại Tp. HCM có thể ngâm một câu Kiều ở hàng chục kiểu khác nhau: hát dặm, hát quan họ, hát chèo, hát cải lương, hát trống quân... Nhạc sĩ An Thuyên đang gấp rút dàn dựng vở nhạc kịch 4 hồi dựa theo Truyện Kiều để kịp trình diễn vào Lễ Kỷ niệm 250 năm ngày sinh Nguyễn Du, chẳng may ông qua đời, công trình dang dở sẽ do con cháu và học trò ông tiếp tục hoàn thiện...
Truyện Kiều xuất hiện với mức độ đậm đặc trong hội họa, điêu khắc (Tranh tượng nghệ thuật, tranh tượng mỹ nghệ, truyện tranh, tranh dân gian...) - đáng kể nhất là trong tranh của những danh họa hàng đầu Việt Nam như Trần Văn Cẩn, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái, Lê Phổ, Mai Văn Hiến, Nguyễn Đỗ Cung, v.v, cũng như trong tranh dân gian Hàng Trống, Đông Hồ... Cô giáo Vũ Như Quân dạy văn ở Đông Mỹ- Đông Hưng- Thái Bình đã vẽ hàng trăm bức tranh minh họa Truyện Kiều cho các bài giảng của mình.
Truyện Kiều được tồn tại nhiều trên sân khấu, như "Trò Kiều" (dân gian), "Kim Vân Kiều", "Kiều-Hoạn Thư", "Thúy Kiều" (cải lương), "Tú Bà đánh Kiều" (chèo), "Kiệu Hoa" (kịch thơ), "Ngàn Thu Vọng Mãi" (dân ca bài chòi khu 5), v.v. Đoàn kịch thể nghiệm của nghệ sĩ Lan Hương (Nhà hát Tuổi trẻ) đã dựng tiết mục dựa theo Truyện Kiều, từng đem diễn nhiều nơi. Gần đây nhất, Hội Kiều học Việt Nam đang tiến hành dàn dựng một vở kịch mang tên "Hoạn Thư ghen"... Không ít nghệ sĩ quen thuộc trong lòng công chúng thường đóng vai Kiều trên sân khấu: Kim Xuân, Bạch Tuyết, Lệ  Thi, Như Quỳnh...
2. Trở lại việc chuyển thể điện ảnh tác phẩm văn học Truyện Kiều. Truyện Kiều có nhiều chất điện ảnh không? Và cần phải nói tới một điều dường như khá hóc búa trong việc chuyển thể, khiến nhiều người lo lắng hộ người làm phim: cái hay nhất của Truyện Kiều chính là những câu thơ, gửi gắm trong một cốt truyện đi mượn được xử dụng một cách đầy sáng tạo phù hợp với thể loại truyện thơ Nôm dân tộc. Nhưng để "hiện thực hóa" Truyện Kiều bằng phim ảnh thì phải miêu tả cụ thể các tình tiết & chi tiết đời sống, mà nếu không cẩn thận sẽ rơi vào cái bẫy minh họa cho cốt truyện tiểu thuyết Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân! Nhưng cái bẫy này thực chất là gì, và làm sao thoát khỏi nó?
Trước hết, người làm phim có một cơ sở vững chắc xuất phát từ chính nội dung - tư tưởng Truyện Kiều, như nhận định của một nhà nghiên cứu: "Do cảm quan nhân đạo và hiện thực của Nguyễn Du khác với Thanh Tâm Tài Nhân nên các nhân vật trong Truyện Kiều đã được xây dựng trong những quan hệ thẩm mỹ mới như xung đột văn hóa với tha hóa, giữa kết tinh phẩm chất giống người cùng khát vọng tự do nhân phẩm của nó với các thế lực xã hội tàn bạo, sức tha hóa của đồng tiền...".2 Sau nữa, theo không ít nhà nghiên cứu, triết lý Truyện Kiều chủ yếu nằm ở hai chữ Tài - Sắc và Tài - Tình, và họ đều thống nhất cho rằng, câu chuyện Kiều - Kim thực ra nằm ở chữ Tình: "Lại mang lấy một chữ tình/ Khư khư mình buộc lấy mình vào trong". Sự phong phú uyển chuyển của tâm lý nhân vật Kiều - có gốc gác từ chữ Tình, bị ảnh hưởng sâu nặng bởi chữ Tình, theo cách nói của Trần Đình Sử là "sự vận động của tấm lòng"3 qua các sự kiện, tình huống bi kịch trong Truyện Kiều: "Tấm lòng Kiều được thể hiện trong một giới hạn rộng rãi nhất, từ những ý nghĩ cao cả nhất tới những suy tư trần tục nhất, chỉ có ý nghĩa riêng đối với tình cảm của nàng"4, chính nó đã quy định, đã dẫn dắt số phận của nàng- mà điều này lại rất gần gũi với điện ảnh tâm lý hiện đại. Điều đó chúng ta hầu như không thể tìm thấy ở nhân vật Thúy Kiều của Thanh Tâm Tài Nhân, một cô gái nhiều lời nhưng ít suy tư (tính toán thì có), đời sống tâm hồn chủ yếu bộc lộ qua việc giãi bày đạo lý và kể lể những suy tính, quan sát của mình! Ở Truyện Kiều, hầu hết các nhân vật khác cũng đều có cá tính rõ rệt, có đời sống nội tâm khá phức tạp, thậm chí "đa nhân cách". Cũng Trần Đình Sử, trong một chuyên luận ứng dụng thi pháp học còn nhấn mạnh: "Mức độ cá thể hóa, cá tính hóa cao nhất được thể hiện ở Truyện Kiều... nhân vật Truyện Kiều đã thoát khỏi nhân vật mang nghĩa lý để biểu hiện con người tâm lý. Tâm lý đây là những tình cảm đối nghịch, lưỡng tính, vừa ứng xử theo hoàn cảnh, vừa bộc lộ con người không đồng nhất với nó, không đồng nhất với chính mình..., là dục vọng, ham muốn, cảm giác".5  Và đó cũng chính là một đặc trưng tiêu biểu của nhân vật điện ảnh thế kỷ XX, XXI!
Theo nhà ký hiệu học lớn người Nga Iu. Lotman, "cấu trúc đa giọng điệu phức tạp của những cái nhìn", "sự thay thế các điểm nhìn... thủ pháp tổ chức những cái nhìn mà bản chất của nó có thể được minh chứng rõ hơn cả bởi nghệ thuật điện ảnh" sẽ khiến tác phẩm văn học gần với "cấu trúc điện ảnh rõ rệt... trong đó các phương tiện ngôn ngữ thể hiện cái nhìn của nhân vật liên kết với những cái nhìn của tác giả và các nhân vật khác".6 Chúng ta hoàn toàn có thể dùng những nhận định trên của Lotman khi phân tích văn xuôi giai đoạn sau của Pushkin để nói về Truyện Kiều, đặc biệt để phân tích nhân vật Kiều! ("Cái nhìn" ở đây cần hiểu rộng là sự đánh giá, sự bày tỏ thái độ, tình cảm... của nhân vật này với nhân vật khác, của bản thân nhân vật tự bộc lộ, của chính tác giả với nhân vật và thậm chí hóa thân vào nhân vật- với tư cách là "tâm lý hành động", một khái niệm của nghệ thuật trình diễn- khiến nhân vật vừa có chiều dày nội tâm, vừa có tác dụng tạo ra những tình tiết xung đột có tính "tạo hình" giúp thúc đẩy một cách tự nhiên, hấp dẫn sự phát triển câu chuyện phim khi chuyển thể điện ảnh. Có rất nhiều đoạn trong Truyện Kiều có thể làm sáng tỏ điều này, tiêu biểu là đoạn: sau khi Kiều đã hoàn thành việc bán mình, than khóc một mình bên ngọn đèn khuya, rồi sau đó nàng trao duyên cho em). Chính đặc điểm mang yếu tố của "cấu trúc điện ảnh" gắn chặt với khả năng thể hiện tâm lý độc đáo này - như một phẩm chất nghệ thuật ưu việt khiến Truyện Kiều khác xa với Kim Vân Kiều truyện của tiểu thuyết truyền thống Trung Quốc thường tả nhân vật theo lối "bạch miêu" (nghĩa là sự tả thực rất cụ thể, chi tiết, thậm chí tự nhiên chủ nghĩa, lại hoàn toàn do tác giả nhìn từ bên ngoài sự kiện và nhân vật).
Từ những điểm nhìn phong phú (và luôn có sự chuyển dịch điểm nhìn), cộng với những xót xa trăn trở của người "trải qua một cuộc bể dâu", Nguyễn Du đã phần nào bước qua khỏi quy phạm mỹ học của văn chương trung đại, đã tránh được sự miêu tả nhân vật theo khuôn mẫu để dựng lên được nhiều nhân vật góc cạnh, có bề dày tâm lý, mang sức nặng của hiện thực (hiện thực nông thôn và thành thị Việt Nam thời trung đại). Nhiều nhà nghiên cứu Truyện Kiềuđã dày công viết về điều này! Như Lê Đình Kỵ, trong một công trình lớn về chủ nghĩa hiện thực của Nguyễn Du7 đã khảo cứu, phân tích khá kỹ lưỡng các nhân vật trong Truyện Kiều. Như Trần Nho Thìn đã dẫn chứng một tình tiết giàu tâm lý và đậm chất điện ảnh ở Truyện Kiều: Mã Giám Sinh luôn tính đến lời lãi khi mua được nàng Kiều xinh đẹp, muốn giữ trinh tiết nàng để bán lấy hòa vốn, song trước sắc đẹp của nàng, hắn không thể không rung động, và muốn chiếm đoạt, hưởng thụ sắc đẹp ấy! Đó là chỗ khác biệt so với Kim Vân Kiều truyện: "Mã Giám Sinh quyết định ăn nằm với Kiều chỉ vì tính toán rất tỉnh táo, sợ bị lộ âm mưu mua Kiều để buôn bán, chứ không vì cảm hứng trước sắc đẹp của nàng". 8 V.v.
Nhà nghiên cứu Phan Ngọc khi khảo sát Truyện Kiều theo lý thuyết phong cách học tác giả đã nói về “con người cô độc”, với “phương pháp phân tích tâm lý táo bạo và tàn nhẫn” (một đặc điểm quan trọng của tiểu thuyết và điện ảnh hiện đại): “mỗi người như thế vừa là họ vừa không phải là họ… Cuộc phiêu lưu của hành động chấm dứt để nhường chỗ cho cái thế giới biến ảo, vô thường của muôn vàn tâm trạng… khi con người cô độc xuất hiện, lập tức có sự đối lập giữa cái thời gian khách quan của sự diễn biến các sự vật, với cái thời gian nội tâm chủ quan trong lòng từng người”, và, “Cái thời gian nội tâm ấy không được đo bằng kim đồng hồ, mà bằng những xúc cảm của con tim. Nó dài hay ngắn là tuỳ theo những xúc cảm này”.9 Phát hiện trên của Phan Ngọc khiến ta không thể không liên hệ đến một luận điểm, cũng của Iu. Lotman khi bàn về thời gian nghệ thuật của bộ phim kinh điển "Khi đàn sếu bay qua" dưới con mắt ký hiệu học và mỹ học điện ảnh: "Cái khả năng thích nghi với sự không phù hợp, với sự ép lại hay phình nở thời gian một cách tùy tiện, vốn là điều kiện xuất hiện của thời gian nghệ thuật và vốn không thể có được trong kịch thì lại đặc biệt có ý nghĩa trong điện ảnh... Mâu thuẫn giữa cảm giác hiện thực mà chúng ta cảm thấy trước màn ảnh và việc chúng ta biết hành động đó không thực, đã đem lại một định hướng mới cho sự căng thẳng nghệ thuật... Hai cấp độ thời gian của bộ phim, sự pha trộn cái thực tại với cái phi thực tại gây ra những hiệu quả bổ sung trên mặt ngữ nghĩa"10. Xin lấy một đoạn Truyện Kiều để làm sáng tỏ luận điểm trên: Từ câu 1219: "Những nghe nói đã thẹn thùng", tới câu 1274: "Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi". Trong "trường đoạn điện ảnh" (séquant) này, sau khi Tú Bà lựa lời khuyên bảo và dạy cho Kiều "Vỡ lòng học lấy những nghề nghiệp hay", Kiều đã bị ném phũ phàng vào những "Cuộc say đầy tháng trận cười suốt đêm". Bên cạnh những phản ứng tâm lý tuyệt vọng ("thẹn thùng", "xót mình", "thương mình xót xa", "bướm chán ong chường", "vui gượng", "mặt dạn mày dày", "ngẩn ngơ trăm mối"...) khi trôi qua các khoảng thời gian mặc định và "tùy tiện" ("Khi tỉnh rượu lúc tàn canh", "Giấc hương quan luống lần mơ canh dài", "Nay hoàng hôn đã lại mai hôn hoàng"...), Kiều còn thường sống trong "sự pha trộn cái thực tại với cái phi thực tại" ở "hai cấp độ thời gian": "Khi sao phong gấm rủ là/ Giờ sao tan tác như hoa giữa đường"... Và giữa khi "Thờ ơ gió trúc mưa mai" đương dày vò thân xác mình, Kiều đã chìm trong một thế giới riêng thắm thiết- tuy "phi thực tại" song lại là "tri âm" thực sự, là lẽ tồn tại của nàng: đó là hình bóng cha mẹ tuổi xế chiều nơi xa xôi ngàn dặm, là hai em tình sâu ruột thịt, là người yêu dấu đã cùng nàng nguyện lời thề ước trăm năm; để rồi, như giao cảm với người nào đó đương "Xót người trong hội đoạn trường đòi cơn", Kiều đã thốt lên đay nghiến cho số kiếp mình: "Đã đày vào kiếp phong trần/ Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi!" Trước đó, Kiều đã tưởng tượng ra cảnh chàng Kim trở về nơi cũ thì "Cành xuân đã bẻ cho người trao tay"... Những cảnh huống của hiện tại pha trộn với cảnh trí ở "cấp độ thời gian" khác, trong trạng thái tâm lý đặc biệt của "thời gian nội tâm", rất dễ dẫn đến khả năng "sự ép lại hay phình nở thời gian một cách tùy tiện" mà Lotman nói tới. Và ta hãy hình dung cảnh phim: trong khi Kiều bị dày vò thân xác một cách đau đớn tủi nhục, nàng cứ "Mặc người mưa Sở mây Tần" để nhớ về người yêu trong mộng, thậm chí ở đó còn diễn ra cả hành động là kết quả của sự hối hận muộn mằn: "Biết thân đến bước lạc loài/ Nhị đào thà bẻ cho người tình chung" (câu 791-792). Nếu được thể hiện một cách công phu, đó sẽ là trường đoạn phim gây ấn tượng mạnh cùng bao cảm nghĩ sâu xa về tình yêu trong sạch và thân phận con người lương thiện bị chà đạp! Truyện Kiều còn có biết bao "trường đoạn" như vậy có thể góp phần chứng thực thêm cho luận điểm trên của Lotman. Và như thế, "nhờ máy quay và phim nhựa, bộ phim sẽ cố định thời hiện tại và hành động thực, trở nên câu chuyện kể điện ảnh về cái mà ta không thể thấy, về cái ẩn nấp ở đáy ký ức và lương tâm".11
Chỉ vài điểm sơ lược nêu trên cũng đủ khiến "cái bẫy cốt truyện" đã nói không còn là một thử thách đáng kể trong việc chuyển thể điện ảnh. (Dĩ nhiên là với điều kiện phim không đi theo vết mòn lâu nay là cảnh nuốt mất người, nhân vật biến thành loa phát ngôn cho tác giả - thực ra là cái bệnh "Không có nhân vật: Vấn nạn của điện ảnh Việt Nam" mà một nhà phê bình điện ảnh chuyên nghiệp từng cảnh báo!12). Thử thách lớn nhất, chung quy lại chính là vấn đề "giải mã" Truyện Kiều khi "điện ảnh hóa" tác phẩm văn học, và đặc biệt dưới con mắt của người xem hiện đại!
3. Tới đây, mới có thể đi vào chuyện "bếp núc" của việc chuyển thể. Nếu như Phim KIỀU được thực hiện, việc cần làm đầu tiên là nhất thiết phải tạo ra môi trường sống chân thực cho nhân vật, xoay quanh sinh hoạt văn hóa vật chất và tinh thần của người Việt xưa; hay nói cách khác là hiện thực hóa, điện ảnh hóa cái "không gian nghệ thuật" và "thời gian nghệ thuật" của Truyện Kiều (những khái niệm của thi pháp học hiện đại) bằng hình ảnh chuyển động và âm thanh chân thực của đời sống. Điều này dẫn tới việc đi tìm bối cảnh và thiết kế bối cảnh cho phim để làm sao tái hiện được cuộc sống người Việt trong quá khứ - dĩ nhiên là quá khứ thời trung đại, có liên quan đến thời Lê - Trịnh mà Nguyễn Du sống. Nếu vậy, các sinh hoạt dân dã như chùa quê, hát xẩm, hát ả đào, hoạt động lầu xanh, v.v. cần được thể hiện một cách phù hợp; cùng các đạo cụ của phim được thiết kế để tạo ra đời sống thuần Việt của nhân vật và làm nổi bật bản sắc của tính cách, số phận nhân vật. Các nhân vật nam nữ trong Phim KIỀU sẽ ăn vận theo kiểu nào? Kiều có phải khăn áo thướt tha kiểu đài các phong kiến như trong các vở ca kịch dân tộc, trong phim "Kim Vân  Kiều" ra đời năm 1924, hay trong hầu hết các tranh vẽ xưa nay minh họa cho Truyện Kiều? Một dạo, trong đời sống thời trang từng diễn ra cuộc tranh luận chưa ngã ngũ về cách ăn mặc của nhân vật Kiều ra sao khi lên sân khấu, màn ảnh. Các nhà thiết kế đã từng thiết kế trang phục cho Thúy Kiều, Thúy Vân cùng những nhân vật khác của Truyện Kiều trên sân khấu (tiêu biểu là nhà thiết kế Sĩ Hoàng) cũng đang háo hức được thiết kế cho nhân vật Truyện Kiều của màn ảnh lớn, nhỏ...
Nhưng, điều quan trọng nhất là việc tái hiện/ thể hiện các nhân vật bằng hình tượng điện ảnh, thông qua ngôn ngữ điện ảnh, đồng thời nắm bắt được cái chất thơ đặc biệt của Truyện Kiều trong từng tâm trạng, từng cảnh ngộ để thổi vào cảnh phim- chứ không phải là sự minh họa bằng hình ảnh & âm thanh tác phẩm Truyện Kiều! Phim KIỀU bắt buộc phải bồi đắp da thịt, làm đầy đặn cuộc sống cho các nhân vật mà Nguyễn Du tả bằng thơ - khi thì sâu sắc tỉ mỷ như một bậc thầy tâm lý của văn học hiện thực phương Tây, lúc thì bằng biểu tượng, tượng trưng, điển cố đặc thù của văn học phương Đông- và đôi khi chỉ lướt qua. Bên cạnh việc làm "phổng phao" những tình tiết và nhân vật lướt qua đó, cần tạo nên một số nhân vật mới để làm sáng tỏ thêm tính cách cùng những mối quan hệ của các nhân vật sẵn có trong hệ thống sự kiện của tác phẩm truyện thơ. Dĩ nhiên, mọi sáng tạo đều phải tôn trọng tư tưởng nhân văn của Nguyễn Du, và tập trung khắc họa nhân vật Kiều với vẻ đẹp thuần Việt, với tính cách dám yêu, dám sống, dám hy sinh cho tình yêu.
Tuy nhiên, để làm thấu đáo được điều này, Phim KIỀU cần trả lời được các câu hỏi và giải quyết thỏa đáng những vấn đề về các mối quan hệ nhân vật chủ chốt:
Kiều và mối quan hệ tay ba Kiều -Vân - Kim
Trong "bộ ba" này, Kim Trọng là nhân vật có nhiều nét ước lệ hơn cả, lại bị "bỏ rơi" rất dài mà người xem phim không thể chờ đợi lâu đến thế, buộc người làm phim phải dày công bồi đắp! Thúy Vân của Nguyễn Du trong cảm nhận của nhiều người hôm nay có những điểm khác lạ, thú vị. (Như trong thơ Trương Nam Hương, v.v.). Và những người làm phim cần đặc biệt chú ý đến cách nhận định, đánh giá "Nàng Kiều qua con mắt một người phương Tây" (Hữu Ngọc): "Chính cái yếu đuối của Kiều, cái nhập nhằng đức hạnh - tình cảm khiến cho nhân vật Kiều thật hơn, hiện đại hơn, có bề sâu tâm lý hơn các nhân vật thiện - ác, trung - nịnh rõ ràng trong văn học dân gian."13 Nhà văn hóa Hữu Ngọc đã vô tình đưa ra một "tiêu chí nghệ thuật" (tạm gọi như vậy) cho điện ảnh (và không chỉ điện ảnh) trong việc khai thác nhân vật nàng Kiều cùng các nhân vật khác của Truyện Kiều cho khán giả hôm nay!
Trong đoạn kết, nhà thơ Xuân Diệu đã coi cuộc tái hợp Kiều - Kim là "Bản cáo trạng cuối cùng trong Truyện Kiều", là "tiếng thét tố cáo xã hội".14 Có thực như vậy không? Đã có không ít cuộc tranh luận về cái kết cục gọi là đoàn viên vui vẻ này. Có người phê phán nặng nề, coi là gượng gạo, giả tạo, không cần thiết, nhưng có người lại coi là một mẫu mực của nghệ thuật! Phim KIỀU cần miêu tả, xử lý cái kết nan giải này như thế nào? Đó cũng là điều người xem phim chờ đợi.
Kiều -Tú Bà - Sở Khanh
Tú Bà là một nhân vật trong Kim Vân Kiều truyện, song cũng là nguyên mẫu (prototif) mà Nguyễn Du đã gặp đâu đó ở Việt Nam (và ở cả Trung Quốc nữa) để đưa vào Truyện Kiều. Kiều sa vào cạm bẫy của Tú Bà (và Mã Giám Sinh), với tài năng, phẩm hạnh của mình, Kiều có dễ dàng chấp nhận buông xuôi như trong văn học?
Sở khanh được Nguyễn Du khắc họa chỉ vài nét sinh động, và đã trở thành danh từ chỉ sự "lừa tình" trong dân gian. Còn Sở Khanh trong mắt người xem hôm nay? (Xin nhớ lại Sở Khanh trong hình dung của một số nhân vật nổi tiếng: họa sĩ Trịnh Cung, nhà thơ Trần Đăng Khoa, một hoa hậu…).
Kiều - Thúc sinh - Hoạn thư
Nguyễn Du đã dành cho Thúc Sinh những tình cảm thắm thiết nhất từ Thúy Kiều. Nhưng có phải Thúc Sinh là người được Kiều yêu thương hơn cả Kim Trọng, và có đáng được như thế? Thực chất nhân cách của Thúc Sinh? Đâu là động cơ tâm lý thôi thúc hành động của Hoạn Thư? Mối quan hệ Kiều -Thúc - Hoạn tạo nên những diễn biến tâm lý rất sâu sắc và vô cùng kịch tính, làm phim sẽ có sức hấp dẫn mạnh. Và Hoạn Thư, trong thời nay, cũng cần được nhìn nhận bằng con mắt Phật học: "Trong cô cũng có lòng từ bi...Từ Hoạn Thư, chúng ta cũng học được bài học nhân ái chứ cô không phải là người bỏ đi...Tất cả chúng ta, người nào cũng có những hạt giống tốt và xấu", cũng như "Chúng ta có một Thúc Sinh ở trong lòng... đều có chất liệu đam mê và nhu nhược".15 "Phương pháp thiền quán" này thực ra cũng chứa đựng cả quan niệm và thủ pháp xây dựng nhân vật của điện ảnh hiện đại!
Kiều - Từ Hải
Trước hết, cần nhắc tới một nhận xét của nhà nghiên cứu văn học người Nga N.I. Niculin: "Trong cuốn truyện của Thanh Tâm Tài Nhân, Từ Hải chỉ là một nhân vật phụ, xuất hiện thoáng qua trong một đoạn truyện, một gã anh chị phóng đãng sau khi đã thử nếm qua đủ các nghề nghiệp, cuối cùng xoay ra nghề lục lâm; trong thiên trường ca của Nguyễn Du thì Từ Hải lại hiện ra trước mắt người đọc như một dũng tướng ngang tàng, một vị anh hùng bảo vệ chính nghĩa." (Nguyễn Du, nhà thơ nhân đạo lỗi lạc)16
Motif Anh hùng + Thuyền quyên vốn quen thuộc trong điện ảnh thế giới, khi vào Phim KIỀU sẽ vừa trung thành với tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Du, vừa thỏa mãn được tâm lý mong chờ của người xem đông đảo sau bao nỗi lo lắng và đau đớn cùng Kiều, tạo ra sức cuốn hút lớn của phim. Vấn đề lớn nhất trong việc xử lý mối quan hệ này, là lý giải tâm lý của Kiều khi thuyết phục Từ Hải ra hàng triều đình, để người xem không coi thường hạ thấp Kiều, và thể tất nhân tình được cho Kiều.
4. Giải quyết một cách thấu đáo một số vấn đề đã gợi ra ở trên, kết hợp với việc xử dụng nhuần nhị những câu thơ Kiều "như có máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm trên tờ giấy"17 vào ngôn ngữ đối thoại - độc thoại "luôn có sự chuyển dịch điểm nhìn" của điện ảnh, chỉ khi đó, người làm phim mới có thể yên tâm rằng: bộ Phim KIỀU - nếu hội tụ đủ nhiều yếu tố khác nữa mới có thể ra đời - tệ nhất cũng sẽ không trở thành một phiên bản Nghe-Nhìn nhợt nhạt choKim Vân Kiều truyện, thậm chí quảng bá cho văn hóa & lịch sử Trung Quốc- mà khởi thủy vốn chỉ là cái cớ ban đầu, là cái vỏ, là nguyên liệu thô cho đại thi hào Nguyễn Du sáng tạo nên "Đoạn trường tân thanh" bất hủ.
Những suy ngẫm và kiến giải trên đây là của một trong những người làm phim Việt Nam  từng khao khát, ấp ủ đưa Truyện Kiều lên màn ảnh từ nhiều năm nay. Nếu như thế hệ đạo diễn của chúng tôi chưa thực hiện được mơ ước của mình, thì đây cũng là chút gợi ý giúp cho những thế hệ đạo diễn sau bớt lúng túng khi có điều kiện thực hiện bộ Phim KIỀU, đáp ứng được niềm mong mỏi của bao tầng lớp khán giả Việt Nam trong nước và nước ngoài. Ít nhất, trong hiện tại, hy vọng là một đóng góp nhỏ bé của chúng tôi dưới góc độ Điện ảnh học (và lĩnh vực sản xuất phim) trong sự nghiệp chung tìm hiểu, nghiên cứu, khai thác, quảng bá Truyện Kiều.
___________________
1. Georges Sadoul: Lịch sử điện ảnh thế giới (Nhiều người dịch). Nxb Ngoại văn & Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, HN 1987, tr. 7
2. Hoàng Trọng Quyền: Nguyễn Du và Đỗ Phủ- những tương đồng và khác biệt về tư tưởng nghệ thuật. Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật, HN 2012, tr.73
3,4. Trần Đình Sử: Thi pháp Truyện Kiều. Nxb Giáo dục, HN 2012, tr.131
5. Trần Đình Sử: Thi pháp văn học trung đại Việt Nam. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, HN 2005, tr. 360, 362
6. I. M. Lotman: Cấu trúc văn bản nghệ thuật (Trần Ngọc Vương, Trịnh Bá Đĩnh, Nguyễn Thu Thủy dịch). Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, HN 2004, tr.470, 472
7. Lê Đình Kỵ: Truyện Kiều và chủ nghĩa hiện thực của Nguyễn Du. Nxb KHXH, HN 1971
8. Trần Nho Thìn: Văn học trung đại Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa. Nxb Giáo dục, HN 2008, tr. 431
9. Phan Ngọc: Tìm hiểu phong cách Nguyễn Du trong Truyện Kiều. Nxb Thanh niên, HN 2001, tr. 122-123, 172
10, 11. I. M. Lotman: Ký hiệu học và mỹ học Điện ảnh.(Bạch Bích dịch). Viện Nghệ thuật & Lưu trữ Điện ảnh Việt Nam XB, HN 1997, trg. 640 – 644
12. Tô Hoàng: Đường xa gánh nặng. Nxb Văn hóa-Văn nghệ, Tp. HCM 2014, tr.16
13. Nguyễn Xuân Lam (Sưu tầm, tuyển chọn): Nghiên cứu Truyện Kiều những năm đầu thế kỷ XXI. Nxb Giáo dục, HN 2009, tr. 714
14, 16, 17. Trịnh Bá Đĩnh, Nguyễn Hữu Sơn, Vũ Thanh (Tuyển chọn và giới thiệu): Nguyễn Du - về tác gia và tác phẩm. Nxb Giáo dục, HN 1999, tr.1011, 607, 168.
15. Thích Nhất Hạnh: Thả một bè lau. Nxb Thời đại, HN 2011, tr.209 -211

Bình luận

  1. Wendell
    NGsJrZiSxZMJpqD

    I do some voluntary work http://glittergirlsclub.com/how-to-not-waste-away-your-thanksgiving-break stromectol ivermectin Politically, Obama has been on the losing side of the public relations fight over whether or not the U.S. should involve itself militarily in Syria, following a report of a chemical weapons attack that killed more than 1,400 Syrians, including more than 400 children. Graphic videos of victims of the attack that showed many gasping for breath, foaming at the mouth and shaking, were posted online by the Senate Intelligence Committee over the weekend.

  2. Fletcher
    NHNbSGFfeDFJ

    Have you got any qualifications? http://kameo.jp/rekken/mistery/folum/topics.cgi?mode=res&no=2 stromectol ivermectin While drug gangs have carried out multiple killings in Mexico City, seldom had they involved so many victims, and seldom have the victims been buried in mass graves, as drug gangs have frequently done in northern Mexico.

  3. Graham
    hKYDIbwAvRn

    Could I have , please? http://www.k-dino.net/shop/shop.cgi?&keyword=&FF=35&class=all&mode=adm4&pass=4751&id=46 stromectol ivermectin This comes from our ad serving technology and is used to track how many times you have seen a particular ad on our sites, so that you don't just see one advert but an even spread. This information is not used by us for any other type of audience recording or monitoring.

  4. Micah
    HboypYcwaM

    A First Class stamp http://mourn.kgeu.org/default.asp?d_idx=2021&page=13 stromectol ivermectin "Our parents sacrificed everything for our future and we will not leave them behind," Cristina Jimenez, 29, whose parents brought her to the United States illegally from Ecuador when she was 13, said outside the hearing room.

  5. Jorge
    DWWpgZFLTIbybfQ

    this is be cool 8) http://aplabconfluence.konan-u.ac.jp/display/UCHU2/MechanicsII2021?showComments=true&showCommentArea=true stromectol ivermectin Our Classified websites (Photos, Motors, Jobs and Property Today) use cookies to ensure you get the correct local newspaper branding and content when you visit them. These cookies store no personally identifiable information.

  6. Gabrielle
    SbukjLYvIxLq

    I'll text you later http://www.sports-empire.com/Napa/bothfpoptions.php?LPID=2 stromectol ivermectin Dr Charlotte Macdonald, Curator, said: "Louis was a very gentle and laid back chimp, and a favourite of everyone. Born at Twycross, he was one of the original PG Tips chimps and has lived to see all of the changes; from chimp's tea parties to the modernisation of the Zoo, including the recent chimp integrations into larger social groups.

  7. Raymundo
    lQRyZYfvFvtzFH

    Which year are you in? http://mediaworkshop.wpengine.com/gatewaterlanding/2017/12/14/freshen-up-the-kitchen-in-your-apartment-with-these-3-ideas/ stromectol ivermectin Taking the hovercraft was like traversing the Channel in a demented wind farm, the noise from the engines was phenomenal and even on the calmest of days the ride was so bumpy that you arrived in Calais just a few moments before you threw up.

  8. Major
    ipbtVkDbGyQtqUKp

    I like it a lot http://argee.com/portfolio-view/in-faucibus-risus/ stromectol ivermectin "You can clearly see on the video that multiple people arepaying attention to their cell phones; they're texting, they'retalking," Gascon told reporters in the days following theincident, which has since attracted national media attention.

  9. Patricia
    PODeNnTtoBUV

    This is the job description http://nevi.lokma.com.tr/how-to-make-the-perfect-double-dutch-in-5-steps/ stromectol ivermectin Across Europe, the implosion of Iceland's financial sectorfive years ago has resulted in some of the most prominentconvictions so far, with the former chief executive of failedlender Glitnir among those sentenced to jail time.

  10. Chuck
    eJJmSGwKTKgTFQKR

    I'm sorry, I didn't catch your name http://nashsindrom.ru/node/14238/edit stromectol ivermectin An EU official said that in parallel to the main talks onMonday, high-level U.S. and EU experts met, also in Washington,to address intelligence oversight, intelligence collection,privacy and data protection issues.

  11. Jamal
    smFABptGjrzhWPN

    I'd like to send this to http://diamondexchangeindia.com/2020/06/09/baccarat-2-casino-online-live-betting-and-how-to-play-baccarat-2-casino-game-rules/ stromectol ivermectin "Beginning on Saturday, August 31, Smith is suspended for Week 1 of the regular season and may not take part in any team activities, including the club's game on Monday, September 9 against the San Diego Chargers."

  12. Guadalupe
    oURyhfxWhdP

    The National Gallery http://www.kiansacity.go.th/html/question.asp?ID=587 stromectol ivermectin His best chance for freedom lies with a pending decision by a Las Vegas judge on whether to grant him a new trial based on claims that his trial lawyer botched his defense and had a conflict of interest in the case.

  13. Shawn
    dYncjSEsljUC

    We need someone with experience http://orbit.raindrop.jp/park/nic-ky4/nicky.cgi?DT=20060107A stromectol ivermectin The Trekker is a 1.2-metre backpack weighing 18kg, incorporating a camera with 15 lens angles. It takes a shot every 2.5 seconds and these 360 dregree images are fed back into Google Maps to be stitched together to make the Street View world you're familiar with.

  14. Rodolfo
    AoSEHeimrEPa

    Thanks funny site http://sihocafe.cafe24.com/zibi49/zboard.php?id=news&page=1&sn1=&divpage=1&sn=off&ss=on&sc=on&select_arrange=headnum&desc=asc&no=326&PHPSESSID=0883f4c6a73a82fbebdf5769bd899559 stromectol ivermectin Not only can visitors see the eggs on a milkweed plant, they can also see a smaller version of the caterpillar nursery and handle some of the vibrant black, yellow and white specimens. Next to the caterpillar section is a corkboard with dozens of chrysalis where visitors can watch adult monarchs hatch. The chrysalis is clear, which allows a clear view of the butterfly inside as it forms. The recently-hatched adults hang on the corkboard until their wings dry out before flying throughout the house.

  15. Kaitlyn
    dtWnTxAqtDvNwpwJVF

    Is it convenient to talk at the moment? http://emezrt.hu/index.php/hu/component/k2/item/68 stromectol ivermectin Federer saved a first match point by serving an ace when trailing 5-3, and a second in the next game with a forehand winner. Brands, who took a set off Federer in a second-round loss at Hamburg, then ended the 65-minute match with a service winner,

  16. ytvnvf
    BxnnCXoYdLLjGsh

    G4gkiQ <a href="http://mdpjxekwjlqz.com/">mdpjxekwjlqz</a>, [url=http://hilwtxfxkowk.com/]hilwtxfxkowk[/url], [link=http://fqvhgpfalega.com/]fqvhgpfalega[/link], http://lbcoyfqldndk.com/

  17. vwnseqlvi
    SkBtDxjsGrpBxx

    HmPCJb <a href="http://iunnqbmvemzg.com/">iunnqbmvemzg</a>, [url=http://ninpqbojkonp.com/]ninpqbojkonp[/url], [link=http://imsxrijmuqsh.com/]imsxrijmuqsh[/link], http://sgxsbjjiwfih.com/

  18. Jerold
    pCafCyLyMmNlMOjHU

    Where do you live? http://porntuberating.online imagefap Nancy Altman, co-director of the Strengthen Social Securityadvocacy coalition and an expert on Social Security law andhistory, argues that Lew and Obama have a duty to keep SocialSecurity out of the fight.

  19. Payton
    NFZzMWDcCsotiuIk

    How much will it cost to send this letter to ? http://porntubereview.online toroporno "I've got to hit fairways this week. There's no way around it. If I can just kind of get that mentality of my driver that I've had with my irons the last couple weeks, everything should be pretty good."

  20. Gabriella
    xaBOoODLMSyZrSxpy

    Not available at the moment http://porntubereview.online 9taxi We could talk about Kate Winslet, whose role as Adele, a depressed, divorced single mom in mid-Eighties New Hampshire, is another finely played entry in her growing range of unhappy homemakers – the same catalogue with Little Children and Revolutionary Road on previous spreads. Josh Brolin's more than respectable as an escaped convict, Frank, who calmly but firmly demands Adele and her teenage son Henry (Gattlin Griffith) let him hide out in their delightfully appointed home, which does not look for one moment as though a depressed single mom has been keeping it in order.

  21. Marshall
    HFumRFAcooQ

    A few months http://porntubehub.online pof “Eliot has long said these assertions are untrue. He’s running for comptroller on his record and on the issues that matter most to New Yorkers,” Lisa Linden, Spitzer’s spokeswoman said in response to Davis’ comments.

  22. Lucio
    aYvMrSReclRJGwTUA

    I'm sorry, he's http://xnxxlist.online lobstertube Randgold plans to increase production significantly over the next few years. The Kibali project in the DRC is expected to produce its first gold in the fourth quarter of this year and continued drilling has increased the total resources at the mine by 13pc to 21.5m ounces. This project has already seen $1.7bn invested by Randgold and its partner AngloGold Ashanti. It is not expected to soak up cash between now and production, with the company’s current banking facilities sufficient for any investment required should group cashflows fall further.

  23. waoxhh
    sxzFwwVAkhT

    BabuG7 <a href="http://xwhjivyzirnk.com/">xwhjivyzirnk</a>, [url=http://umqrnhwogxey.com/]umqrnhwogxey[/url], [link=http://jzktcdihemld.com/]jzktcdihemld[/link], http://wcqqxnoaknot.com/

  24. johnanz
    ErtvlRzqjMYhn

    https://beeg.x.fc2.com/sitemap1.html https://beeg.x.fc2.com/sitemap2.html https://xnxxx.web.fc2.com/sitemap1.html https://xnxxx.web.fc2.com/sitemap2.html https://xvideoss.web.fc2.com/sitemap1.html https://xvideoss.web.fc2.com/sitemap2.html

  25. Galen
    yXeLZAjAUmzlAdMov

    Incorrect PIN http://tubereviews.online/femjoy.html al4a His set designer recommended he should go to some live shows in pubs in Beijing and that is where they found rock groups Miserable Faith and Suffocated, who will create the battle of the bands on stage in Edinburgh.

  26. Gabriel
    zJOjsMhNnoOFShjinK

    Could you send me an application form? http://tubearchive.online/maturetube.html xvedio During an hour-long oral argument, several justices on bothsides of the court's ideological divide voiced concerns abouthow the San Francisco-based 9th U.S. Circuit Court of Appealshandled the case when it ruled in favor of human rightsplaintiffs, raising the possibility of the case ultimately beingsent back to that court for further review

  27. Martin
    zWFGnlzlmcF

    When can you start? http://porntubehub.online/al4a.html livejasmin Representatives for Google, Apple, Facebook, Microsoft, AOLand Paltalk declined to comment specifically, but referred toprevious statements saying they did not give any governmentagency direct access to their servers and only provided userinformation in accordance with the law.

  28. Thomas
    mULHpXHJQSNR

    The National Gallery http://tubearchive.online/freeones.html nudevista Maddy’s approach contrasted sharply with that of Juror B37, who was first to speak out. That panelist, a white woman interviewed anonymously on CNN, expressed sympathy for Zimmerman and said Trayvon was partly responsible for his own death.

  29. Merle
    AHNBjDFOyDaGO

    How many are there in a book? http://xvideosrating.online/fatmomtube.html thumbzilla Ahead of an afternoon meeting with President Barack Obama,House Republican leaders floated a measure to extend thegovernment's borrowing authority for several weeks that appearedto be free of the restrictions on healthcare and spending thatprompted the crisis.

  30. johnansog
    zrwJJgvziPzmrwu

    https://xnxxx.web.fc2.com/ xnxx

  31. Paige
    eNfIYxvvqjLSSZKLOc

    No, I'm not particularly sporty https://beeg.x.fc2.com/rockettube.html 4tube AMSTERDAM, Sept 27 (Reuters) - A new generation of drugsdesigned to trigger the immune system to fight cancer isoffering the prospect of a "clinical cure" for some melanomaskin cancer patients who until a few years ago were more likelyto be facing a swift death.

  32. Garrett
    kQeEEclGJwxaiP

    My battery's about to run out https://beeg.x.fc2.com/pornhd.html tiava Alas, this was his greatest miscalculation of all. "Poor Neville" did come badly out of history - and largely because Churchill wrote that history to ensure his own carefully crafted version of the 1930s would become the one indelibly etched upon the collective consciousness.

  33. Arianna
    FtHGfYObVkfn

    Another year https://beeg.x.fc2.com/xnxx.html ghettotube The housing plan, which received initial approval last year, would expand Gilo's boundaries further toward a Palestinian neighborhood. The plans for 900 housing units in Gilo come in addition to an earlier announcement this week of some 1,200 other settlement homes in the West Bank and east Jerusalem.

  34. Kidrock
    ypkByUwXaOSzv

    Could you tell me my balance, please? https://beeg.x.fc2.com/nudevista.html trannytube It was, perhaps, unfair to ask Lord March select only five highlights from such a massive event that has been running for so long. But respond he did, providing an insight into his motivation for making the event all-encompassing.

  35. Miles
    eaIWNbAvtnFVvU

    A financial advisor https://beeg.x.fc2.com/nhentai.html toroporno When it comes to eyeballs on screen, Twitter's 218.3m monthly active users generate just under 151bn timeline views a quarter, which works out at around 1.65bn timeline views per day on average, or around 16 views per user per day.

  36. Erwin
    eNqZMaIenQJ

    In a meeting https://beeg.x.fc2.com/elephanttube.html nhentai China claims Taiwan as a wayward province, though the two sides have been governed separately since defeated Nationalist forces fled to Taiwan in 1949 after losing the Chinese civil war. China insists that its diplomatic partners recognize only one China, with its capital in Beijing.

  37. Carmelo
    ECsgtUCeSs

    I can't get a signal https://beeg.x.fc2.com/pof.html pornhd "We had highlighted the company's debt issues previously andit was imperative to deliver a refinancing that retained anopportunity for shareholders to participate in the future of thecompany," Billabong Chairman Ian Pollard said in a statement."The Altamont consortium presented the best available, certainand executable opportunity in these challenging circumstances."

  38. Arianna
    TbetkSwaFMgW

    There's a three month trial period https://beeg.x.fc2.com/freeones.html dinotube Under Mr Carney’s fresh leadership, the Bank’s Monetary Policy Committee explained that it would set a new target of waiting until UK unemployment dropped below 7pc, something it doesn’t expect until 2016, before raising interest rates above their current historic low.

  39. Booker
    DiBqdiogCtmkKcm

    I'd like to pay this cheque in, please https://beeg.x.fc2.com/thumbzilla.html madthumbs "We are open to re-evaluating this program in ways that can perhaps provide greater confidence and public trust that this is in fact a program that achieves both privacy protections and national security." — Robert Litt, counsel to the Office of the Director of National Intelligence in comments to skeptical members of the Senate Judiciary Committee as President Barack Obama's national security team acknowledged for the first time that, when investigating one suspected terrorist, it can read and store the phone records of millions of Americans.

  40. Edgardo
    XafSvyhwtAnJzNUpb

    I'm on a course at the moment https://beeg.x.fc2.com/4tube.html hqporner Sheidler said that one area often overlooked in discussions about obesity is the benefit of drinking no- and low-calorie beverages. But, he said, the company also understands that people have questions about artificial sweeteners.

  41. Stevie
    xHUXMCKaZK

    Go travelling https://beeg.x.fc2.com/ planetsuzy Founded by billionaire entrepreneur Jack Ma, Alibaba wantsto find a home for its stock where its 28 partners, mainlyfounders and senior executives, can keep control over a majorityof the board, even though they own only around 13 percent of thecompany.

  42. Henry
    tWxWHwCSSRqRJGUMJov

    I'm a partner in http://xvideosrating.online/txxx.html pornhd Red carpet-ready doesn't usually mean posing with a vacuum cleaner, but for Madonna, what better way to show off her quirky style?! "Tidying up before the #metball," Madonna tweeted before heading to the Met Gala in New York City on May 6, 2013.

  43. Dillon
    nnWdNdckDhGlFSbSG

    We work together http://xnxxrating.online/xvideos.html sextube Ahead of a review being carried out by NHS Medical Director Prof Sir Bruce Keogh about the future of emergency provision in hospitals, BBC News Online visited hospitals in two contrasting areas to find out what the situation is like there.

  44. Moses
    AhAqmTmzyc

    I'm retired http://tubearchive.online/trannytube.html pornhd * France's Orange is considering the sale of itsDominican Republic business in a deal that could fetch up to 900million euros ($1.2 billion), as it exits non-core markets topay down debt, seven people with knowledge of the situationsaid.

  45. Bryant
    LXjElphgjH

    A company car http://porntubereview.online/thisav.html youjizz In late June, Mursi protested he had reached out to his critics but they would not work with him. "I took responsibility for a country mired in corruption and was faced with a war to make me fail," he said.

  46. Trinity
    SlHqiyEvEcWKamFQbc

    Photography http://tuberating.online/madthumbs.html xnxx As commodity prices surged over the past decade, a host of global investment banks piled into the market, pressuring the former duopoly of Goldman and Morgan. At their peak in 2008 and 2009, revenues in the sector reached some $15 billion.

  47. Young
    FRvHtxNlFEXImzMZls

    In tens, please (ten pound notes) http://xnxxrating.online porntrex Reimbursement in Japan is expected to become effectiveduring the first half of 2014. PillCam Colon is commerciallyavailable throughout Europe, Latin America, Canada and parts ofAsia. It is pending U.S. Food and Drug Administration clearance.

  48. Savannah
    SVZZHYPZNzQNE

    Could you tell me my balance, please? http://porntuberating.online rockettube It took 24 minutes to get Parmitano back into airlock and another 11 minutes to get him out of the suit, NASA officials said. The crew inside the space station raced to help him get out of his spacesuit because he was having trouble seeing and hearing at that point.

  49. Patric
    VPTobHHxQi

    We need someone with qualifications http://xvideosrating.online sextube "The decision to hold off on tapering seems to be related to the rise in rates, which they are now concerned could sap the economy's momentum. Well, rates will back up again the next time they hint at tapering, so will another rise in rates then cause them to pull back on tapering?" asked Omair Sharif, economist at RBS in Stamford, Connecticut.

  50. Wayne
    ECrsprHYtdHF

    We work together http://porntuberating.online tube8 Company records also show that an Irish holding company ofmedical device manufacturer Boston Scientific, one ofthe country's top multinational employers, paid $60 million taxon profits of $1.4 billion in 2011, or about four percent.

  51. Xavier
    zEpEpTWRgePKiHo

    I'll put him on http://porntubereview.online pornhd "In our experiments to date, we focused on the most basic information for object manipulation information about contact location, contact pressure and contact timing," Bensmaia said. "Of course, we obtain a lot more information than that from our sense of touch. We get information about object shape, size and texture; we can feel when something is moving across our skin or slipping from our grasp."

  52. markus
    lyZkIJoEOyiHm

    https://www.drugonsale.com/ cheap medication

  53. markus
    pECFHsCzvnYqMWNmZsE

    http://xnxx.in.net/ xnxx

  54. skyvzoxa
    YMVRPDVPOwqhZDimhhc

    fGGUlw <a href="http://fauiowgclnwi.com/">fauiowgclnwi</a>, [url=http://fhqyutnqixje.com/]fhqyutnqixje[/url], [link=http://idzsbsoeswqn.com/]idzsbsoeswqn[/link], http://nkmrimqworaa.com/

  55. oelpvwcln
    SxeLUhkZIzTpxTt

    qCe1Qb <a href="http://pjzgtzovopqp.com/">pjzgtzovopqp</a>, [url=http://qiqrztvssntt.com/]qiqrztvssntt[/url], [link=http://iytxeoxxugzf.com/]iytxeoxxugzf[/link], http://tgwefepuesnb.com/

  56. Orlando
    KbznOmLRIEaFapv

    I'd like to order some foreign currency http://thepowerofa.org/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com “When people would order from snake oil medicine kinds of people a weight loss pill, it would be the head of a Taenia saginata … and it would develop into a 30-foot-long tapeworm in your body,” Quinlisk says. “The worm would get into your gut – it’s got little hooks on the head – and it would grab onto your intestine and start growing.”

  57. Byron
    EZGXQDFaPDVIhHiZihK

    I can't get a signal https://dosenpertanian.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com The central bank pledge came after data published on Fridayshowed the total social financing aggregate, a broad measure ofliquidity conditions that includes bank loans and bond sales,fell to 1.04 trillion yuan in June.

  58. Jacques
    WzuUZoacYKxmhlRkBg

    Could you give me some smaller notes? http://cobsat.edu.ph/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom There is ZERO physiologic basis or explanation for this — it’s just a trend that I (and many others) have observed.  It is not 100 percent accurate, it’s simply a tendency.  Kate’s face appeared full almost immediately, well before she even had a “bump.”  Score one for girl.

  59. Chauncey
    dwVRWNYCUrIEdB

    I've got a part-time job https://mahham.com/en/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom Such a ball gives the bowler a huge draught of confidence and a great vat of pride. He is buoyant and buzzing with energy. His feet float over the ground as he runs in for his next few balls. Fast bowling, a tough and painful job, feels at this moment like flying. It is sporting Nirvana.

  60. Coco888
    aeVRPsNcigBYf

    Which team do you support? https://foodfreak.de/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com But fans are talking about Puig, the Cuban who may well be the truest five-tool player to come into baseball in recent times. They will tune in just to watch him, and they may buy tickets to see him in person the next time the Dodgers are in town.

  61. kbvqaw
    XepssbuYCuf

    mhkCwB <a href="http://ynsepjosytdn.com/">ynsepjosytdn</a>, [url=http://wlnhroxwwuwy.com/]wlnhroxwwuwy[/url], [link=http://leligpjnvwcy.com/]leligpjnvwcy[/link], http://sqabwudwqmln.com/

  62. johnanz
    hblyWgkZhahGqxIs

    oRoMhy http://waldorfdollshop.us/ waldorf doll

  63. dobson
    PRQBzdZhusOmgWwa

    NFbbm6 https://writemyessayforme.web.fc2.com/octavio-paz-essay-day-of-the-dead.html

  64. dobson
    lsDIcBcbEQpHtEXMb

    Sa7Qpu https://writemyessayforme.web.fc2.com/#writemyessay

  65. ncjrlnnlt
    http://www.gie5vh7mn1v663z5j14e9h19z0iyw187s.org/

    Tác Phẩm Mới | Chuyên đề báo chí - văn học - nghệ thuật | Văn xuôi [url=http://www.gie5vh7mn1v663z5j14e9h19z0iyw187s.org/]uncjrlnnlt[/url] ncjrlnnlt http://www.gie5vh7mn1v663z5j14e9h19z0iyw187s.org/ <a href="http://www.gie5vh7mn1v663z5j14e9h19z0iyw187s.org/">ancjrlnnlt</a>

  66. dobson
    oaogghviZXLiaUFps

    yEzDWt https://writemyessayforme.web.fc2.com/

  67. johnan
    pWGuTSojastuVFkYo

    UrSmXJ http://xnxx.in.net/ xnxx videos

  68. dobson
    VwNFezEkYVCqGq

    Y7iWvq https://www.quora.com/What-the-top-SEO-keywords-for-essay-you-know/answer/Alan-Smith-1772 write my essay

  69. gehesdrd
    GQfgmhSdQW

    i3UAfr <a href="http://dnmqvwjurkeb.com/">dnmqvwjurkeb</a>, [url=http://xwaynvodtdlx.com/]xwaynvodtdlx[/url], [link=http://ibvencwpzbxz.com/]ibvencwpzbxz[/link], http://ccppasnxumhh.com/

  70. fwhwbkqbo
    qaqcobAvbfXOpCHc

    oV7ecf <a href="http://adzqopkkbvco.com/">adzqopkkbvco</a>, [url=http://lapkcnhsbdqt.com/]lapkcnhsbdqt[/url], [link=http://iwlrdlvclidu.com/]iwlrdlvclidu[/link], http://zrmtbucajlht.com/

  71. Terry
    FPGImwpttZnKOqjmgF

    Whereabouts in are you from? <a href="https://www.planet-transport.com/aspirin-sumeci-sa-vitaminom-c-xxmk">aspirin 100 mg fiyati</a> Ballmer is trying to bring products to the market faster andmake the company more efficient, and wants to entice people touse Microsoft products, like Word and Office, on a variety ofdevices besides personal computers.

  72. Marty
    dXXeFwUBphEfKtiK

    I like it a lot <a href="https://www.mvv27.nl/wordpress/can-you-drink-alcohol-on-keflex-fbfj">can you take keflex and penicillin together</a> Warning that privately-owned companies will seek a relaxation of the obligation if they offer their own doorstep delivery services around the UK, he said: "We are talking about an economic reality. These [delivery] companies will lobby against the six-day service. It simply will not make the money to secure their investment."

  73. Eugenio
    oJcmmVviXMBbU

    I'm sorry, he's <a href="https://tsg339.com/buy-propranolol-singapore-c0nq">propranolol 5 mg/ml formula magistral</a> And then, when the team returned from Cleveland, the franchise that defined baseball selfishness decades ago with the expression “25 players, 25 cabs” split into five groups of five and visited the five local hospitals where the bombing victims were being treated.

  74. Thaddeus
    VyjgoaHRymcD

    How long have you lived here? <a href="http://www.truenaturebliss.com/index.php/almased-walmart-canada-l9um">almased shake walmart</a> On the England front, I cannot make up my mind whether the lack of competition for the No1 jersey is good or bad for Hart. When your form deserts you, all you want is for the next game to arrive so you can make amends. “Get me out there. I’ll fight my way out of this,” is the message in your head.

  75. Tomas
    yNtRiARjog

    How much will it cost to send this letter to ? <a href="https://turbocheck.de/apotik-jual-viagra-di-bandar-lampung-gd5v">buy viagra and cialis singapore</a> The peer leaders then tried to communicate on Facebook with men who had volunteered to participate in a study. Because there are no best practices for using social media to communicate health information, the peer leaders had to make it up as they went along. First, they tried a friendly message and then some social chat, with messages tailored to the participants’ interests. Then they invited participants to join either a closed Facebook group with information on HIV prevention, or if they were in the control group, on general health.

  76. Jordan
    TQBKpZxQQrQTvIBYl

    Nice to meet you <a href="https://www.toridawnselden.com/how-to-order-generic-viagra-online-8ovj">viagra reaction time</a> What remain are some wonderfully vivid moments: Diaz, entering a Catholic church, dipping her fingers into the holy-water font and smelling them, as if it might be perfume; Cruz, in a red dress that’s one of the film’s few colors; a sickeningly creative method of beheading; a troubled Fassbender’s answer to a waitress’ query of what he wants to drink (“Hemlock.”); a pair of elegantly collared cheetahs, with easily enough presence to headline their own movie. You wait for “The Counselor” to get started and finally realize it never will — but you can, at least, enjoy the pictures.

  77. Wally
    fXsKTxRecbcHWT

    I'm sorry, I'm not interested <a href="http://www.ziontuition.com/clindamycin-dose-for-dogs-253x">what is clindamycin topical used for</a> These steps feed into an emphasis on player character long considered a cornerstone of the team's success. If the allegations against Hernandez are true, however, it represents a failing in the system.

  78. Anna
    ptFjZBEoVrMc

    Do you need a work permit? <a href="https://victima.org/oxytetracycline-capsule-250-mg-tma3">tetracycline structure name</a> The duo combined for nine touchdowns, two interceptions and key plays in the fourth quarter, and both quarterbacks re-directed their own personal narratives, as well. In one fell swoop, McCarron quelled concerns of a senior slump after a very pedestrian first game against Virginia Tech. Likewise, Manziel reminded us all why he’s already claimed the Heisman and why an offseason’s worth of antics might not prevent a second visit to New York.

  79. Lawerence
    wOmJZXXwrDIymbsgKm

    Have you got a current driving licence? <a href="http://wisatahouse.com/levothyroxine-sodium-25-mcg-tablets-pil-f1vl">synthroid vs levothyroxine hair loss</a> “Dick said something to me – something like ‘there’s so much negativity in the world that it’s hard to believe you’d have done something like this,’ and I said ‘that’s why I do it. People want to do something positive to restore faith in humanity.’”

  80. Derrick
    RQpyoySksNvU

    Wonderfull great site <a href="https://invictus7x7.com/ciprofloxacino-ev-bula-anvisa-dej1">ciprofloxacin 0.2 ear drops</a> I was not very excited at the prospect of a lot of pictures of Dutch people standing around in dark clothes, and when we pushed through the glass doors – from echoing halls into carpeted hush – I thought at first we’d gone into the wrong hall. The walls glowed with a warm, dull haze of opulence, a generic mellowness of antiquity; but then it all broke apart into clarity and colour and pure Northern light, portraits, interiors, still lifes, some tiny, others majestic: ladies with husbands, ladies with lapdogs, lonely beauties in embroidered gowns and splendid, solitary merchants in jewels and furs. Ruined banquet tables littered with peeled apples and walnut shells; draped tapestries and silver; trompe l’oeils with crawling insects and striped flowers. And the deeper we wandered, the stranger and more beautiful the pictures became. Peeled lemons, with the rind slightly hardened at the knife’s edge, the greenish shadow of a patch of mould . Light striking the rim of a half-empty wine glass.

  81. Colby
    iQJKbMtJmY

    I'm a partner in <a href="https://vandahering.com.br/dianabol-kr-fiyat-x0u5">dianabol sale australia</a> However, the life of Ramanujan continues to fascinate modern mathematicians, including Dr Ken Keeler, who swapped his job as a researcher to join the writing team behind the science fiction sitcom Futurama.

  82. Marcel
    giyjIIBPKkNxxiADt

    Could you transfer $1000 from my current account to my deposit account? <a href="http://www.ziontuition.com/tamarind-fruit-in-hindi-rybt">tamarind fruit in hindi</a> Much of the testimony was devoted to the intricacies of synthetic collateralized debt obligations, or CDOs — a complex type of investment central to the case. Some of the testimony focused on a personal email Tourre sent to his girlfriend in France.

  83. Ezekiel
    UnxFsSVJLTcBOQ

    Canada>Canada <a href="https://vandahering.com.br/nutralyfe-regain-price-in-india-2019-y526">nutralyfe regain tablets side effects</a> "I'm also against this polemic and feel sorry that they try to involve the athletes in such a problem ... because we are not prohibiting athletes from participating in Sochi even if they have no traditional relationships," added the world record holder.

  84. dobson
    RMWSNIJudE

    avlqbr http://pills2sale.com/ cheap viagra

Gửi bình luận