Nỗi niềm của Nguyễn Mình Hiền qua bài thơ “lệch”

LỆCH

Nguyễn Minh Hiền

Sợ rằng đêm vẫn khoác đen

Sợ ngày nắng rát, để duyên cạn mùa

Sợ mưa bong bóng cứ đùa
Sợ hồn giông bão cứ ùa vào tôi
Lệch mùa trăng sẻ làm đôi
Lệch anh em thả thơ trôi cho bằng.

LỜI BÌNH CỦA NGHIÊM THẢN

Trong dân gian mọi người thường nói “Thế gian được vợ hỏng chồng”. Đó là sự triết lý của ông cha ta từ bao đời nay, tất cả mọi việc trên đời, ít có sự hoàn hảo, mà hoàn hảo đến tuyệt đối lại càng khó. Chỉ sáu câu lục bát nhà thơ Minh Hiền đã khắc họa nên điều đó. Cũng giống như câu ca dao:“Bây giờ chồng thấp vợ cao / Như đôi đũa lệch so sao cho bằng”. Đó chính là cái lệch nhau trong cuộc sống. Cũng chính vì thế nên tác giả sợ nhiều điều:
“Sợ rằng đêm vẫn khoác đen
Sợ ngày bỏng rát, để duyên cạn mùa”
Nhà thơ sợ “đêm vẫn khoác đen” hay sợ cái bóng tối cứ bao trùm mãi cuộc đời. Những đau thương, mất mát khổ đau, những dằn vặt, cô đơn... Cứ đeo đẳng theo suốt cuộc đời. Ở đây ta thấy tác giả dùng phép tu từ thật độc đáo, từ “đêm” có nghĩa là tối, mà đã tối thì phải “đen”. Từ “đen” đồng nghĩa với tối, mà đã tối tức là “đêm”. Đọc câu thơ ta thấy cái thi vị của thơ, ta thấy giá trị của ngôn ngữ trong thơ, ta thấy yêu thơ hơn. Câu thơ nó hay ở chỗ “đêm vẫn khoác đen”. Đã đêm rồi, đã tối tăm rồi, đã đen rồi còn khoác thêm đen. Thử hỏi cuộc đời đen tối, khổ hạnh đến bao giờ mới nhìn ra ánh sáng. Từ “khoác” ở đây thật thú vị, “khoác” gần đồng nghĩa với trùm, cuộc đời đã tăm tối còn trùm thêm đen bạc thì khổ sở biết chừng nào. Đấy là Minh Hiền sợ cái bóng đêm dài dằng dặc. Còn ngày thì sao, ta hãy xem sự lo lắng của chị:“Sợ ngày nắng rát, để duyên cạn mùa”. Cái sợ “Ngày nắng rát” của chị cũng như Tố Hữu đã viết:
“Ngột làm sao, chết uất thôi 
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu” 
(Khi con tu hú). 
Tiếng chim tu hú kêu hay tiếng than vãn của con người. Đêm thì sợ kéo dài lê thê, ngày thì sợ nắng chói trang bỏng rát như quất vào da thịt. Hoàn cảnh thật trớ trêu, nó ngột ngạt u uất,“để duyên cạn mùa”. Từ “duyên” đã lý giải cho câu thơ. Không phải cuộc sống éo le vất vả, mà là một cuộc tình trái ngang, chật chội. “Duyên cạn mùa” hay tình yêu đã dần dần héo hon thui chột. Bát nước đầy lỡ đổ vớt lại không? Chưa hết tác giả vẫn còn:
“Sợ mưa bong bóng cứ đùa
Sợ hồn giông bão cứ ùa vào tôi”.
Nói đến hình ảnh “mưa bong bóng” người ta thường liên tưởng đến sự đổ vỡ chia ly, cách trở: 
“Trời mưa bong bóng phập phồng 
Mẹ đi lấy chồng con ở với ai?” 
(Ca dao). 
Tình yêu mong manh, mơ hồ như những quả bong bóng trôi nổi dưới mặt đất giữa trời mưa, phập phồng to nhỏ rồi lại tan vỡ đi, cứ thế, cứ thế... Như giỡn đùa với số phận, nó cũng sẽ tan như bong bóng xà phòng. Và chẳng bao giờ phồng lên được, thế là hết. Điệp từ “sợ” được lập lại tới bốn lần, tác giả đã khái quát được nỗi lo lắng trăn trở trước cuộc đời. Lần cuối cùng tác giả “sợ hồn giông bão”, hay sợ sự vùi dập, sợ sự tàn phá, sợ cái gì sắp đổ vỡ, hoang tàn, cô đơn, hiu hắt. Bốn câu lục bát liên tục đối nhau: “Đêm” đối với “ngày”, “nắng” đối với “mưa”, “mưa” đối với “giông, gió” càng làm tăng sự lo lắng, dằn vặt, như những đợt sóng cứ nối tiếp nhau lớp lớp chồm lên nhấn chìm đi cái gọi là hạnh phúc. Đây cũng chính là thủ pháp độc đáo sử dụng cách tiểu đối trong thơ của Minh Hiền. Những cái “sợ” của tác giả, đã mô phỏng, chính là từ những cái “lệch” trong cuộc sống:
“Lệch mùa trăng sẻ làm đôi
Lệch anh em thả thơ trôi cho bằng”.
Một sự so sánh thật thú vị mà lãng mạn, cái “lệch” của tình yêu đôi lứa lại ví như “lệch mùa trăng”. Đành rằng ai cũng biết trăng thì khi tròn khi khuyết, dù có lệch mùa vẫn thế thôi. Nhưng hình ảnh vầng trăng sẻ nửa thì thật phũ phàng ngang trái. Ta vẫn biết mùa trăng là mùa thu, trời trong xanh leo lẻo, nên ánh trăng lại càng sáng như cụ Nguyễn Khuyến đã vịnh:
“ Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao
Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu
Nước biếc trông như tầng khói phủ
Song thưa để mặc bóng trăng vào”
(Thu vịnh)
Mùa trăng đẹp là vậy. Mùa trăng cũng là mùa cưới, mùa xây tổ ấm của những đôi uyên ương. “Hoa cúc vàng bắt đầu mùa cưới đó / Nắng hanh hanh cho má em ửng đỏ / Gió heo về mang hương vị tình yêu” (Chuyện chúng Mình của N.T), mà lệch mùa thì thật là buồn, nó tạo nên sự huyền ảo, ảm đạm, mơ hồ, nhạt nhẽo. cái “lệch mùa” ấy Hàn Mặc Tử cũng đã viết:
“Ánh trăng mỏng quá không che nổi
Những vẻ xanh xao của mặt hồ” 
(Huyền ảo)
Trăng trong thơ của Minh Hiền đã “lệch mùa” lại bị sẻ làm đôi thì buồn quá. Có phải chăng đây là sự đổ vỡ của những cuộc tình ngang trái. Vậy nên chị sợ “ đêm vẫn khoác đen” là đúng thôi . Khi đã lệch, ai cũng muốn kê cho bằng. Sự tha thứ, lòng vị tha, tính nhân văn trong mỗi con người lại là điều cần thiết. Nhưng tác giả lại gửi hồn mình vào thơ, chị chắp cánh cho thơ bay trong gió, chị “ thả thơ trôi cho bằng” .Câu kết thật thú vị, chị viết rất ảo mà lại đúng. Bởi thơ đâu phải một vật gì mà đem kê cho khỏi lệch, Nhưng thơ lại làm được điều đó, và hơn thế nữa. Tính hiện thực trong thơ của Minh Hiền đã được lý giải, bởi không ít trong thực tế đã minh chứng. Những sân chơi đã ít nhiều kéo lại sự thăng bằng trong cuộc sống.
Với bốn mươi hai từ Minh Hiền ghép thành sáu câu lục bát, như đã giãi bày tình cảm, chia sẻ với độc giả bằng cách nén câu, nén chữ, ngắn gọn mà đầy đủ, súc tích. Giàu hình ảnh, trìu tượng mà cụ thể, ảo mà thật, dễ hiểu . Những thủ pháp tu từ, tiểu đối, so sánh, cách dùng điệp từ biểu cảm. Chị đã như dựng lại những màn tình cảm, của những cuộc tình có thật trong đời thường, như lời cảnh báo, răn đe. Có thể nói rằng: Sáu câu lục bát của chị, là sáu câu thơ tài hoa. Bởi nếu ta chỉ đọc riêng từng câu, bất kì ở dòng nào, một mình nó cũng đã tỏa sáng, đủ nghĩa, và chuyển tải được đầy đủ nội dung của câu thơ, như những lời triết lý (bốn cái “sợ” hai cái “lệch”). Tôi được biết gần đây Minh Hiền viết rất xung sức và chắc tay. Chúc chị khỏe mạnh, giàu cảm súc để có những tác phẩm hay hơn./.

Tác giả bài viết: Nghiêm Thản

Bình luận

  1. Unlove
    MPZeHaRGsRJ

    I work for myself https://communityindicators.net/page/2/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com This latest attack underscores to foreign supporters of the Somali government that there is more work to be done to stabilize it and help it deliver the services necessary to restore Somalia to some sense of normalcy.

  2. Filiberto
    kvzQGneiEQthsMQLDfY

    Which year are you in? http://wanderersrest.org/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com With energy companies' public image shredded in the wake ofthe Fukushima crisis, the government is to press on with openingup the market and reducing some of the highest electricity costsin the world. But change won't be easy as the utilities arepolitically well-connected and have resisted liberalisationattempts since the 1990s.

  3. Bryant
    IbsEhwJMYWqvQy

    I'd like to change some money http://outreachjudaism.org/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom China's decision a week ago to scrap the floor on lending rates for commercial banks, as it takes another step towards opening up its financial markets, makes other reform measures such as widening the yuan's trading band and establishing a new interest-rate framework more likely, say analysts at Credit Agricole.

  4. Delbert
    xIZPudcOHT

    I don't like pubs http://paulsohn.org/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom "Growth should rebound to 3.0 percent in first quarter of 2014 as furloughed civic workers spend their delayed salaries. But this won't be the last time Washington bickers over extending the government's funding and borrowing authority," he said.

  5. Thomas
    vVWuOFSrdTipPH

    What's the current interest rate for personal loans? https://www.uzakrota.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com “If this young man would’ve given a speech and said he was good with homosexuality, we wouldn’t be here,” he said. “The narrative is that you cannot say anything that contradicts Air Force policy.”

  6. oifcjsrmd
    EcQNDZPGEczpIkeFpj

    xLIeAT <a href="http://bfujktuwulgz.com/">bfujktuwulgz</a>, [url=http://dpzgwgywojvi.com/]dpzgwgywojvi[/url], [link=http://ttkdtouecudw.com/]ttkdtouecudw[/link], http://dqivlridjvte.com/

  7. rbjvxygmcy
    SKqUJSUEtOoZ

    aqzWnO <a href="http://imqwvsvfkcxk.com/">imqwvsvfkcxk</a>, [url=http://oeunqfcuwbex.com/]oeunqfcuwbex[/url], [link=http://arcgfyexdlel.com/]arcgfyexdlel[/link], http://gplufhafombt.com/

  8. johnanz
    RvYnUfAOBhigBVjZc

    kIVmA4 http://nexus.cct.lsu.edu:8000/nexus_uis/930

  9. johnanz
    jONphsEZTef

    RYmtBK http://waldorfdollshop.us/ waldorf doll

  10. johnanz
    JCVIUAXKcgfSjp

    J1ra3x http://waldorfdollshop.us/ waldorf doll

  11. dobson
    ZiXYmopVnvCctPjczQK

    EFKoI9 https://writemyessayforme.web.fc2.com/octavio-paz-essay-day-of-the-dead.html

  12. dobson
    CigWKhejyrcwiAah

    wdyfeo https://writemyessayforme.web.fc2.com/octavio-paz-essay-day-of-the-dead.html

  13. dobson
    YkMBEtMCOX

    M0c0YW https://writemyessayforme.web.fc2.com/#writemyessay

  14. dobson
    ZjTGELggNLodLcll

    Hb9qVv https://writemyessayforme.web.fc2.com/#writemyessay

  15. dobson
    lRZIdqwtdVbUnOGH

    OMVDgG https://writemyessayforme.web.fc2.com/

  16. dobson
    CxDKhthocpXbXYneysF

    FDPKPL https://writemyessayforme.web.fc2.com/

  17. johnan
    lVglmzvhSgBugIZcOo

    A3G33a http://xnxx.in.net/ xnxx videos

  18. johnan
    VCwEEVKwbXZ

    O2kgdf http://xnxx.in.net/ xnxx videos

  19. dobson
    aZewbqwmllJpwfnYdfa

    kmkGZ8 https://www.quora.com/What-the-top-SEO-keywords-for-essay-you-know/answer/Alan-Smith-1772 write my essay

  20. dobson
    CNEcnIEfPRNwTq

    HsDPIp https://www.quora.com/What-the-top-SEO-keywords-for-essay-you-know/answer/Alan-Smith-1772 write my essay

  21. johnanx
    mlzPdwXxRToGMjlCfK

    nduenF http://pills2sale.com/ viagra cialis buy

  22. Coco888
    BNdrpQIHlepMSX

    I've only just arrived <a href="https://theatomicgroup.com/minipilleri-desogestrel-sandoz-txe4">minipilleri desogestrel sandoz</a> "We have an outstanding candidate who is a wonderful match of skills and experience and temperament and reputation around the world at a time when monetary policy is extremely important," she said.

  23. Addison
    DEJwsfruOJfdR

    Another year <a href="https://www.toridawnselden.com/catapres-150-d9s0">catapresan 75 mg nedir</a> Snowden's revelations about the reach and methods of the NSA, including the monitoring of vast volumes of Internet traffic and phone records, have upset U.S. allies from Germany to Brazil. Admirers call him a human rights champion and critics denounce him as a traitor.

  24. Foster
    OTnqUazKaT

    Who would I report to? <a href="http://wisatahouse.com/cloridrato-de-ciprofloxacino-para-serve-l8m4">ciprodex savings coupon</a> Assume that Goldman is correct, that nobody does know anything. Then, when innovating, you cannot have a system which tries to do so from the top down (this is an interesting limitation of government of course, because even those very bright people at the top don’t know). You’ve got to go with the serendipity of chance, of inspiration striking and allowing experiments to run their course and see what happens. If something seems like a half decent idea then throw it out there and see how it does. When you don’t do this you get:

  25. Edison
    vMLeXNgDdMCkZR

    I'd like to cancel a cheque <a href="http://store.fixthailand.net/protidiet-meal-plan-nk6b">protidiet products online canada</a> NEW YORK, July 16 (Reuters) - U.S. stocks fell on Tuesdayafter disappointing sales from Coca-Cola and as investorcaution took hold on the day before the Federal Reservechairman's congressional testimony.

  26. Jarrett
    cRBkQdUbReFUJRAJgni

    I quite like cooking <a href="https://www.newsopi.com/come-acquistare-viagra-online-8wbf">uso de viagra</a> Low to middle income families are increasingly turning tothe private rental sector, as they are unable to pay fordeposits to buy their own home or cannot access social housing,the report by the Resolution Foundation think tank said.

  27. Xavier
    YHWoMwxgpc

    I don't like pubs <a href="https://www.invertermitsubishishop.com/clarithromycin-500-online-jjlo">clarithromycin 500 mg tab</a> “I’m gonna compete,” Manning said Monday. “If it’s fourth-and-10, I’m going to give a guy a shot to make a play... and if it looks like it’s double coverage, I’m not going to lay down.”

  28. Jamel
    eYAMOqPQjF

    The United States <a href="http://www.truenaturebliss.com/index.php/para-que-es-el-minocycline-100-mg-cp6r">minocycline purge reddit</a> "Going forward for 2014, there is strong push in terms of the Great campaign (promoting Britain abroad) with Hong Kong and Shanghai. And so it is very likely that we are going to probably have an Asia-dominated showroom plan for next year," Rush said.

  29. Buford
    DtVtrUyrRdZc

    Best Site Good Work <a href="http://wisatahouse.com/praziquantel-dosage-for-human-tapeworm-wev0">praziquantel 600 generico</a> Nearly a quarter of British adults are classed as clinically obese, risking health problems from being overweight. We look at the health dangers, how to lose weight heathily, the causes of obesity and how to tackle the obesity timebomb

  30. Jonas
    KhWlLEqwiUEiEkTyA

    I'm a member of a gym <a href="https://vatlieuxaydungvinhphu.com/terramycin-oxytetracycline-polymyxin-b-m12j">terramycin krem uuk iin kullanlrm</a> The two clubs forged a supposed partnership last summer following the sale of Luka Modric, but the Bale shirt sales and the construction of the stage inside the Bernabeu have annoyed Spurs chairman Daniel Levy greatly.

  31. Myron
    bRiiRPtNHL

    I'd like to open a business account <a href="http://tienda.sotroni.es/cephalexin-500-with-alcohol-ukuc">keflex cephalexin 500 mg 20 capsules</a> Horschel, who clinched his maiden PGA Tour victory at the Zurich Classic of New Orleans in April before tying for fourth at the U.S. Open two months later, has distanced himself from any thoughts about possibly winning the FedExCup title.

  32. Shawn
    RWOcYQLHZxooU

    Which university are you at? <a href="http://www.truenaturebliss.com/index.php/price-fluoxetine-uk-twcb">street value of fluoxetine 40mg</a> Chinese chemical company Tianhe Chemicals, which postponed aLondon float in 2011 and had since planned to list in Hong Kong,has switched its sights back to London again and is looking togo public by March next year.

  33. Connie
    BUYqKYANTH

    I've just graduated <a href="https://tsg339.com/progeneration-energy-lakeland-fl-8s3p">progenerate synonym</a> Republican House Speaker John Boehner tried on Friday tosquelch reports that he would ease the way to a debt ceilingincrease, stressing that Republicans would continue to insist onbudget cuts as a condition of raising the borrowing authority.

  34. dobson
    PRrXPhzkbAZ

    nREMkS http://pills2sale.com/ cheap viagra

Gửi bình luận