Đọc “MỢ HỮU” của Trần Nhuận Minh

 

MỢ HỮU

Cậu xây xong nhà ba tầng

Người cứ dần dần héo quắt

Thế rồi một sớm tinh mơ

Cậu cứ lặng im mà mất

 

Cô bác từ quê ra viếng

Thấy mợ dịu dàng mảnh mai

Mà nhà thì to đẹp thế

Biết rồi sẽ về tay ai?

 

Em chồng mắt lườm miệng nguýt

Vô tâm mợ có thấy đâu

Thương cậu, mợ không biết khóc

Thỉnh thoảng lại hờ một câu

 

.Mợ khổ từ hồi tấm bé

Mong chi lầu trắng gác xanh

Cậu chết mợ thành người lạ

Bơ vơ trong chính nhà mình

 

Chẳng thiếu kẻ đe người ướm

Nhà xinh mợ lại càng xinh

Như con thuyền nan không bến

Lênh đênh trong chính phòng mình

 

Khách khứa dập dìu lá gió

Đêm đêm chớp bể mưa nguồn

Mắt mợ dần dần hoang vắng

Họ hàng mợ cứ quên luôn

 

Mợ đáng thương hay đáng trách

Trời ơi! Tách bạch làm chi

Dòng sông muôn đời vẫn thế

Đục trong thì vẫn trôi đi

*.Hải Phòng, năm 1990

TRÀN NHUẬN MINH

Gần 20 năm viết sách và kinh doanh sách kiếm tiền, tôi không mặn mà tới mấy chuyện thơ văn nên khi dàn trang đưa bài “Trần Nhuận Minh - Thi Nhân “Sĩ Phu Bắc Hà”” lên trang blog Đặng Xuân Xuyến, tôi mới biết Trần Nhuận Minh là nhà thơ tài hoa. Chả trách, nhà thơ Chu Vương Miện ở tận Hoa Kỳ “say” ông đến “mê mẩn”.

Và cũng từ vô tình đó mà tôi biết, rồi thích bài thơ MỢ HỮU của ông.

Vâng. Tôi thích bài thơ Mợ Hữu đậm chất tự sự của Trần Nhuận Minh.

Mở đầu bài thơ, là lối kể chuyện chầm chậm, nhẩn nha, như để nén những cảm xúc sẽ ùa về, sợ sẽ làm vỡ chuyện về người cậu, người em của mẹ. Bốn câu thơ ở khổ thơ kể về người cậu thật giản dị, mộc mạc, hệt lối nói dân dã, chân chất của người chân quê. Chỉ thế thôi mà người đọc thấy được “Cậu” của nhà thơ là người “một nắng hai sương”, chỉn chu, căn cơ, chất phác. Từ “cứ” được sử dụng như một điệp từ, lặp 2 lần trong 4 câu thơ của khổ thơ như nhấn thêm, xoáy sâu thêm vào sự bất lực, xót xa trước sức khỏe có chiều hướng xấu đi trông thấy của người cậu. Hai từ “Thế rồi” ở câu thứ 3 thốt ra thật nhẹ, nghe như buông xuôi, như tuyệt vọng mà sức nặng ngàn cân:

Cậu xây xong nhà ba tầng

Người cứ dần dần héo quắt

Thế rồi một sớm tinh mơ

Cậu cứ lặng im mà mất

Sau khổ thơ tự sự thật nhiều cảm xúc về người cậu, nhà thơ bắt đầu kể về người mợ, bằng cách đặt hình ảnh “Thấy mợ dịu dàng mảnh mai” bên cạnh “Mà nhà thì to đẹp thế” để đẩy lên nỗi xót xa của “cô bác”, của những thân bằng quyến thuộc, dành cho người vừa mất: tài sản làm ra mà không được hưởng. Câu nghi vấn, cũng là câu cảm thán, của lối suy diễn bạc bẽo và đố kỵ của thói đời: “Mà nhà thì to đẹp thế/ Biết rồi sẽ về tay ai?”. Nghe sao mà chua xót!

Nỗi đau đời được Trần Nhuận Minh đẩy cao thêm: “Em chồng mắt lườm miệng nguýt”, làm đau hơn cái thế thái nhân tình bị sức mạnh vật chất chi phối. Thì ra, người ta đến đám tang người thân phần ít là vì đau xót, mà phần nhiều là vì ấm ức, đố kỵ, là ngóng kiếm chác từ khối tài sản kếch xù của người vừa mất, xác vẫn còn đang nằm trong quan tài giữa nhà. Thật là tàn nhẫn, bỉ ổi!

Hình ảnh “Em chồng mắt lườm miệng nguýt” làm ta nhớ tới mối quan hệ “chị dâu em chồng” vốn đã được mặc định chả tốt đẹp gì trong tiềm thức dân gian. Chỉ câu “Em chồng mắt lườm miệng nguýt”, Trần Nhuận Minh đã khắc họa mối quan hệ giữa “Mợ” và “Em chồng” rõ đang ở thế gầm ghè, căng thẳng, sắp chực trào vì sức hút của kim tiền, khiến ta chạnh lòng thêm về hình ảnh người mẹ rất thực dụng trong ca dao: “Em đã bảo mẹ rằng đừng/ Mẹ hấm mẹ hứ mẹ bưng ngay vào.”.

Gia đình chồng (cô bác) thì như thế. Em chồng thì như vậy. Tất cả đều ghé mắt vào khối tài sản “Cậu” để lại mà hậm hực, mà đố kỵ. Còn “Mợ” thì sao? Nếu ở khổ thơ trước, Trần Nhuận Minh kể “Mợ” của ông đẹp về hình thức “Thấy mợ dịu dàng mảnh mai”, thì ở những khổ thơ này, ông kể về bản chất thật thà, chân chất của người mợ: “Vô tâm mợ có thấy đâu/ Thương cậu, mợ không biết khóc/ Thỉnh thoảng lại hờ một câu.”.

Và ông trần tình thêm về người mợ:

Mợ khổ từ hồi tấm bé

Mong chi lầu trắng gác xanh

Cậu chết mợ thành người lạ

Bơ vơ trong chính nhà mình

Đến đây, người đọc thấy nhói lòng, đau xót quá.

Câu ca dao “Cậu chết mợ ra người dưng” đã phũ phàng, đen bạc chốn dân gian nhưng qua sự kế thừa của Trần Nhuận Minh, ông đẩy sự tàn nhẫn, đen bạc đó cao lên thêm một bậc: “Cậu chết mợ thành người lạ”, bởi “người dưng” chỉ người ngoài, người không có quan hệ họ hàng, thân thích, còn “người lạ” chỉ người không hề quen biết, khiến hình ảnh người mợ “bơ vơ trong chính nhà mình” càng tăng thêm ám ảnh, đau xót.

Dường như quá bất bình với những đố kỵ, hẹp hòi từ những kẻ mượn danh người thân hòng sang đoạt tài sản của người mợ, từ những toan tính trục lợi của những kẻ cơ hội, nhà thơ đã chua xót lật tẩy thói đời khốn nạn của những kẻ lòng dạ nhơ bẩn, đau đáu vì tiền: “Chẳng thiếu kẻ đe người ướm/ Nhà xinh mợ lại càng xinh”; và cảm thán sự bất lực, lẫn cả sự bất hạnh của người mợ chân chất, hiền lành trước lũ người gian manh, đểu cáng khi mà người phụ nữ “chân quê” đó chỉ mong có được sự bình yên nhỏ nhoi với một hạnh phúc bình dị, giản đơn cũng không có được: “Như con thuyền nan không bến/ Lênh đênh trong chính phòng mình.”

Nhà thơ tiếp tục đau xót với nỗi cảm thương cho người mợ bằng những dòng thơ viết về tận cùng nỗi cô đơn: “Khách khứa dập dìu lá gió/ Đêm đêm chớp bể mưa nguồn”; về nỗi đau âm ỉ của niềm tin, của tình nghĩa đã cạn kiệt, héo rũa: “Mắt mợ dần dần hoang vắng/ Họ hàng mợ cứ quên luôn”. Từ “cứ” lần nữa được nhà thơ sử dụng, như thêm một mặc định tất nhiên để cảm thông cho người mợ.

Rồi nhà thơ tự hỏi, tự vấn lòng mình: “Mợ đáng thương hay đáng trách”? Và kêu lên tiếng than, nửa như tự trách mình, nửa như trách cứ người đời: “Trời ơi! Tách bạch làm chi.”, để tiếp tục lại tự trấn an mình bằng triết lý có phần an phận, chấp nhận xuôi theo thói đời vô cảm như đã thành thông lệ, thành chân lý của dòng đời: “Dòng sông muôn đời vẫn thế/ Đục trong thì vẫn trôi đi.”.

Bài thơ khép lại với một tiếng thở dài.

Hà Nội, chiều 07 tháng 09 năm 2018

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

 

 

Bình luận

  1. dobson
    XHnKnveKhYp

    a6q6MK https://www.quora.com/What-the-top-SEO-keywords-for-essay-you-know/answer/Alan-Smith-1772 write my essay

  2. johnanx
    UjqEKielbaFWe

    34dJlH http://pills2sale.com/ viagra cialis buy

  3. ejlvsz
    vScQWbMbrLSTRdqfBD

    4dOink <a href="http://hkefuhxbbyld.com/">hkefuhxbbyld</a>, [url=http://rpxcggkgnauf.com/]rpxcggkgnauf[/url], [link=http://tnsutmskoaga.com/]tnsutmskoaga[/link], http://qslovhjipbuh.com/

  4. bmoaiolkz
    oWzTAKoLxIAzaSMM

    2P62vh <a href="http://yqeafibhbtcd.com/">yqeafibhbtcd</a>, [url=http://srxcqrefhipx.com/]srxcqrefhipx[/url], [link=http://nkrxbrisyufo.com/]nkrxbrisyufo[/link], http://uzpobbesommw.com/

  5. Kaitlyn
    NesZziAKyYKAY

    Do you know the address? <a href="https://wstsconference.com/natures-bounty-tonalin-cla-1000mg-softgels-du7e">cla 1000mg capsules</a> House of Representatives Republicans said they would proposelegislation for a short-term debt limit increase to avoid a U.S.debt default. House Speaker John Boehner said the short-termdebt limit increase is conditioned on an offer by Democrats tostart negotiations on fiscal issues.

  6. Terrell
    jhHGRCieVnV

    this post is fantastic <a href="https://victima.org/citalopram-plus-clonazepam-pasn">avis escitalopram 5 mg</a> Lower-calorie meal ideas include scrambled eggs and grilled bacon or low-fibre cereals with skimmed milk, cream of chicken or tomato soup with white pitta bread or omelettes for lunch, and lean meat without skin, fish or tofu with potatoes (no added fat if you are watching your weight) or home-made shepherd’s or cottage pie, followed by tinned peaches with low-fat custard for dinner. For snacks, opt for low-fat yogurts or fromage frais (without fruit) or white scones or muffins with some honey or seedless jam.

  7. Goodsam
    PojMDdzFVbqSKRWJv

    International directory enquiries <a href="http://wisatahouse.com/metronidazole-gel-wiki-o6em">metronidazole sirup generik</a> He rose to head the 787 Dreamliner program as the company outsourced production of major components to suppliers around the world. Bair left that role in 2007, when the program was about six months behind schedule, taking up his current role as chief of market and strategy.

  8. Duncan
    zgWWjOaJmbOcwCfZNW

    It's serious <a href="https://www.invertermitsubishishop.com/propecia-or-finasteride-1p19">propecia prescription cost uk</a> In addition, they are increasingly entrepreneurial. You could see that as the idealism of youth, but not if the world they live in rewards their ideas. When a 17-year-old sells an app to Yahoo for $30 million, it’s one of many clear signs that today’s young people have an unflinching faith in capitalism and free markets.

  9. Elden
    wAyDLOPzRyfZGxZ

    Which team do you support? <a href="https://theaquaticcity.com/artane-5-mg-tabletten-0ysn">barracuda fishing shop artane</a> Yet in the past four weeks, three PIK toggles have printedin Europe for a total volume of EUR740m, one even from a Polishtelevision broadcaster. There is also potential for issuancefrom peripheral Europe, as Italian spare car parts firm Rhiagannounced a EUR155m PIK toggle this week but shelved it when thefirm was bought out by Apax in the middle of roadshows.

  10. Royal
    JSFsAgEoEJtQV

    No, I'm not particularly sporty <a href="https://theatomicgroup.com/acheter-veritable-viagra-xr29">viagra tablets</a> Fed Chairman Ben Bernanke jolted markets in late May bysaying the U.S. central bank planned to ease back on itsstimulus efforts once the economy improves. Investors have beenglued to his every comment since then.

  11. Moshe
    kdbFTSmqyp

    Could I have an application form? <a href="http://tuandungsilk.com/canesten-1-clotrimazole-cream-ingredients-ojp2">clotrimazole cream used for balanitis</a> This is Sharif's third non-consecutive term in office and his first official visit to Washington since 1999. Months after that visit with then-president Bill Clinton, Sharif was overthrown in a military coup and spent several years living in exile in Saudi Arabia.

  12. Herbert
    iQbcusKdoj

    I'm on holiday <a href="https://www.ypuclub.org/differin-product-monograph-nhnm">differin jel fiyat</a> "That is the most expensive phone in the world and it doesn't appeal to business customers," Ballmer laughed in a TV interview after the launch of Apple's iPhone in 2007. Five years later, iPhone sales alone were greater than Microsoft's overall revenue.

  13. Jeffrey
    eHABGFumqYsCf

    i'm fine good work <a href="https://www.ypuclub.org/addrena-walmart-kkvd">addrena walmart</a> Soon after, she said, Allen started hitting her and "I knew I was being jumped." The teenager said she then pursued Allen's daughter from the classroom into a hallway to continue fighting with her, but the girl's mother held her back.

  14. Diego
    xZlJhWdcgURM

    A book of First Class stamps <a href="https://vatlieuxaydungvinhphu.com/noyah-lipstick-g80q">noyah lipstick empire red</a> Guillermo is one of those rare godly artists. They create their own universe, lay the rules for it and prepare the setting. His characters carry a part of his soul –a complex map for all that matters- and play their roles precisely according to what he has in mind, no matter how unjust, improbable or otherworldly. That’s what gods do, they don’t explain, and they wave their wands so that the wind or the stars move in the person’s favor, or simply go against him/her.

  15. Jefferson
    JuGkDRhCRZgijwb

    I'm a housewife <a href="https://www.toridawnselden.com/ciprocinal-cena-2psa">ciprofloxacino bioflox 250 mg para que sirve</a> The lack of data is expected to keep the central bank frommaking any shifts in its current $85 billion a month bond-buyingpace at its next meeting on Oct. 29-30. The Fed stunned marketsin September by delaying a widely expected decision to scaleback its purchases, citing disappointing growth and hiring.

  16. Emmanuel
    aAtBatmmRUpn

    Could I ask who's calling? <a href="https://www.ypuclub.org/cetirizine-di-hcl-10-mg-2fdz">cetirizine extra strength</a> The 45-second clip shows the "Boyfriend" singer and his group of "wild kids" laughing and yelling as Bieber urinates into the custodial equipment. Per TMZ, the video was recorded at a New York City nightclub earlier this year.

  17. Carmelo
    wOJLMwjoWaKyCAi

    I'm doing an internship <a href="http://wisatahouse.com/baidyanath-vita-ex-gold-capsule-price-e427">vita ex gold composition</a> Kuehne & Nagel International AG, the world’s biggest sea-freight forwarder, gained 2 percent. Second-quarter profit rose6.3 percent as the market for shipments by sea expanded and areorganization helped the company reduce costs.

  18. Francis
    txXfSleTtl

    I support Manchester United <a href="http://wisatahouse.com/avodart-and-finasteride-together-ff5p">costo de avodart en mexico</a> After being trapped by an attack as they approached the village, he ran across 50m (164ft) of open space to a wounded Sgt Kenneth Westbrook, pressing a bandage against the wounded man's chest wound with one hand and throwing a grenade with another before bringing him to a medical helicopter.

  19. Gaston
    lurmstKkvuL

    Not available at the moment <a href="http://www.ziontuition.com/desafio-recursos-humanos-campinas---sp-pwtz">concurso perito medico legista 2019</a> The options market also shows little expectation for a big negative reaction to earnings, with investors putting on 4 percent more upside "call" bets on EuroSTOXX 50 euro zone blue-chip index in the past two weeks than downside "puts" on Eurex.

  20. Benjamin
    kvtpbOxmRZEyf

    Wonderfull great site <a href="http://wisatahouse.com/fungsi-domperidone-10mg-9uv6">where to buy domperidone usa</a> The tablet would be based on the iOS operating system and support 3G, GPRS and wi-fi transfer technologies, be able to download information in less than 15 seconds and protect commercial data, the documents showed.

  21. Tristan
    QJtpByIglAPdmHICAvs

    I saw your advert in the paper <a href="https://vandahering.com.br/cipro-treatment-for-kidney-infection-6i39">precio de ciprofloxacino 250 mg</a> The MSCI China share index fell 7.6 percent through August of this year. Yet hedge funds investing in China shares gave an average return of 8.8 percent during the period, according to data from industry tracker Eurekahedge, raising hopes for capital inflows into such funds.

  22. Roberto
    KGImkmCPsHDeZQxl

    We went to university together <a href="https://vandahering.com.br/pry-me-bottle-opener-review-3s7o">pry me bottle opener review</a> Tech bloggers responded enthusiastically to the Lumia 1020 launch earlier this month, saying its camera was the highest quality in the market. But analysts questioned whether it was enough to help Nokia, suffering a fall in cash reserves after years of poor sales, survive.

  23. Sean
    QxCZeAPtPgYwcEF

    i'm fine good work <a href="https://www.toridawnselden.com/valacyclovir-1-gm-price-30pz">valacyclovir 500mg price</a> “I feel like ‘Duck Dynasty’ is a growing franchise. They’re on the rise, and now is the time for them to put these products out,” the exec said. “The Robertsons are very savvy, and I think they have the ability to play this right so that they can establish a brand for themselves like Martha Stewart, which is an evergreen lifestyle brand.”

  24. Nevaeh
    YyihzCCVKHZGeYy

    I've got a full-time job <a href="https://theatomicgroup.com/medrol-8-mg-harga-zuym">medrol pack price</a> King's focus on the multi-billion dollar mobile games market- creating short, addictive puzzles for the fastest-growing partof the gaming industry - has helped it reap profits rare in itsfield. Though the company does not publish numbers, industryexperts have estimated its revenues at $1 million-$3 million aday. Media reports now talk about an IPO valuation of $5 billionafter a source recently said the company had filed to go publicin the United States. .

  25. dobson
    qDEtxsLlDwe

    9AkCgB http://pills2sale.com/ cheap viagra

Gửi bình luận